انجمن علوم سیاسی ایران پژوهشنامه علوم سیاسی 1735790X 11 1 2016 02 20 Critical View from Inside to Reformism in the Islamic Republic of Iran: lessons for compromise نگرش انتقادی از درون به اصلاح طلبی در جمهوری اسلامی ایران؛ درس هایی برای مصالحه 213 238 285 FA مجتبی مقصودی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی اهورا راهبر عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نیشابور 0000-0002-2911-1703 Journal Article 2015 06 03 Almost two decades after the triumph of the Islamic Revolution of Iran, a group of elites who adopted a democratic orientation towards the ruling political system, started their theoretical and practical attempts. These elites known as reformists and their thought known as reformism caused an important development in the sociopolitical history of the Islamic Republic but the realization of their goals was challenged. Frustration in reforms and transition to democracy marginalized these elites who had gained political power in a tremendous way. The main aim of this article is to criticize and examine from inside the performance of reformist current in the structure of the Islamic Republic of Iran. In this direction, the authors have used the method of interview with some reformist statesmen and thinkers. On this basis, given the nature of the subject, the author has used the theories of transition to democracy within the elitist theories of O'Donnell and Schmitter for analyzing and explaining the case and the strategy of interaction and compromise. The findings show that the reformists could not maintain the realistic and moderate path and could not establish a suitable interaction with the opponents and social body, therefore after frustration in consensus and compromise gradually lost the social trust and faced social decline. these events culminated in violence and sociopolitical instability, widespread outgoing of reformists from power circle and the closure of social and political sphere, at least until 2013, which was against the reformist goals. نزدیک به دو دهه پس از انقلاب اسلامی ایران، گروهی از نخبگان، با جهت گیری به سمت دموکراتیزاسیون نظام سیاسی حاکم، تلاش و تکاپوی های نظری و عملی خود را آغاز کردند. این نخبگان و اندیشه ی آنها به نام «اصلاح طلبان» و «اصلاحات» مشهور و سبب تحول مهمی در تاریخ سیاسی و اجتماعی جمهوری اسلامی شدند؛ اما تحقق اهداف آنها با چالش مواجه شد. ناکامی در اصلاحات و «گذار به دموکراسی»، نخبگانی را که به نحوی شگرف، قدرت سیاسی را بدست آورده بودند، از دایره ی آن خارج کرد. هدف اصلی این مقاله، نقد و بررسی عملکرد جریان اصلاح طلب در ساختار جمهوری اسلامی ایران، با نگاهی درونی است و در این راستا، از روش و ابزار مصاحبه با برخی از دولتمردان و متفکران اصلاح طلب و یا نزدیک به آنها (نمونه گیری هدفمند)، استفاده شده است. بر این اساس، با توجه به ماهیت موضوع، از نظریات گذار به دموکراسی در چارچوب نظرات نخبه گرایانه ی اودانل[1] و اشمیتر[2] برای تحلیل و تبیین، بهره گرفته و نیز بر مشی تعاملی و مصالحه جویانه، تأکید شده است. بر اساس یافته های پژوهش، اصلاح طلبان نتوانستند انسجام و مشی واقع گرایانه و میانه روی را حفظ نموده و تعامل مناسبی با مخالفان اصلاحات و نیز بدنه ی اجتماعی خود برقرار کنند؛ لذا به دنبال عدم توفیق در اجماع و مصالحه، که در واقع به معنای ناکامی های سیاسی آنها بود، به تدریج اعتماد جامعه را نیز از دست داده و دچار افول اجتماعی شدند. مجموعه ی این حوادث، به خشونت و بی ثباتی سیاسی- اجتماعی، خروج گسترده ی اصلاح طلبان از دایره ی قدرت و نیز بسته شدن بیش از پیش فضای سیاسی و اجتماعی انجامید و روندهای سیاسی دست کم تا سال 1392، به سوی عکس اهداف اصلاح طلبی، جریان یافت. [1] Guillermo O’ Donnell [2] Philippe C. Schmitter

http://www.ipsajournal.ir/article_285_0e01938fc48a2cfb5f2217fbfb00722d.pdf