انجمن علوم سیاسی ایران پژوهشنامه علوم سیاسی 1735790X مقالات آماده انتشار 2026 01 27 Analyzing Informal Barriers to Anti-Corruption Efforts in Iran: The Role of Corruption Culture and Influence Networks تحلیل موانع غیررسمی مبارزه با فساد در ایران: نقش فرهنگ فساد و شبکه‌های نفوذ 556 10.22034/ipsa.2026.556 FA محمدرضا آبیاری گروه علوم سیاسی،واحد شهرضا،دانشگاه آزاد اسلامی،شهرضا،ایران 0009-0008-3547-3234 محمد علی شهریاری گروه علوم سیاسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران 0000-0001-8718-5404 Journal Article 2025 10 20 Administrative and economic corruption in Iran has acquired a structural and multi-layered nature, the roots of which extend beyond mere weaknesses in laws and formal institutions. This study, using a qualitative approach and thematic analysis, examines the role of informal barriers—particularly "culture of corruption" and "networks of influence"—in the failure of anti-corruption policies. Data were collected through 18 semi-structured interviews with experts and analysis of official documents. The findings reveal that the "culture of corruption," by normalizing violations, weakening legal norms, and prioritizing personal relations over formal regulations, provides fertile ground for the reproduction of corruption. Meanwhile, "networks of influence," by leveraging political and economic ties, circumvent formal oversight and create institutional immunity for their members. The interaction between these two factors forms a self-reinforcing cycle of corruption, in which public culture legitimizes corrupt behavior and power networks consolidate it. Relying on the framework of New Institutionalism and focusing on the distinction between formal and informal institutions, this research seeks to answer the question: How does the interaction between the culture of corruption and networks of influence lead to the reproduction of institutional corruption in Iran? The results indicate that effectively combating corruption requires moving beyond purely legal approaches and simultaneously addressing institutional, cultural, and structural reforms. فساد اداری و اقتصادی در ایران ماهیتی ساختاری و چندلایه یافته که ریشه آن صرفاً در ضعف قوانین و نهادهای رسمی نیست. این پژوهش با رویکرد کیفی و تحلیل مضمون، نقش موانع غیررسمی، به‌ویژه «فرهنگ فساد» و «شبکه‌های نفوذ»، را در ناکامی سیاست‌های ضدفساد بررسی می‌کند. داده‌ها از طریق ۱۸ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با کارشناسان و تحلیل اسناد رسمی گردآوری شد. یافته‌ها نشان می‌دهد «فرهنگ فساد» با عادی‌سازی تخلف، تضعیف هنجارهای قانونی و غلبه روابط شخصی بر ضوابط، زمینه بازتولید فساد را فراهم می‌کند؛ در حالی‌که «شبکه‌های نفوذ» با استفاده از پیوندهای سیاسی و اقتصادی، نظارت رسمی را دور زده و مصونیت نهادی برای اعضای خود ایجاد می‌کنند. تعامل این دو عامل چرخه‌ای خودتقویت‌کننده از فساد می‌سازد که در آن فرهنگ عمومی، مشروعیت رفتارهای فاسد را تقویت و شبکه‌های قدرت آن را تثبیت می‌کنند. این پژوهش با اتکا به چارچوب نهادگرایی جدید و با تمرکز بر تمایز نهادهای رسمی و غیررسمی، در پی پاسخ به این پرسش است که تعامل فرهنگ فساد و شبکه‌های نفوذ چگونه به بازتولید فساد نهادی در ایران منجر می‌شود؟ نتایج نشان می‌دهد مقابله مؤثر با فساد مستلزم عبور از رویکردهای صرفاً قانونی و توجه هم‌زمان به اصلاحات نهادی، فرهنگی و ساختاری است.