انجمن علوم سیاسی ایران پژوهشنامه علوم سیاسی 1735790X 21 1 2026 02 20 The Crisis of Political Judgment and the Failure to Form Common Understanding in Iranian Society: A Re-reading from Hannah Arendt's Perspective بحران قضاوت سیاسی و ناکامی در شکل‌گیری فهم مشترک در جامعه ایران: بازخوانی از منظر هانا آرنت 89 122 561 10.22034/ipsa.2026.561 FA متین انجم روز گروه علوم سیاسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران. 0000-0003-3083-1916 محمد خضری گروه علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0009-0005-2342-3975 Journal Article 2026 01 31 Drawing on Hannah Arendt’s theory of political judgment and multi-wave data from the World Values Survey (1999–2022), this article conceptualizes Iran’s political crisis not primarily as an institutional failure or ideological conflict, but as a structural erosion of intersubjective judging capacity. In Arendt’s account, political judgment is a reflective capacity exercised within human plurality and a shared world, requiring an “enlarged mentality” and the preservation of common understanding; it cannot be reduced to moral absolutism or instrumental rationality. Empirical findings show a sustained decline in tolerance of dissent and social trust in Iran over the past two decades, alongside an increasing tendency to evaluate the legitimacy of protest actions through identity-based and moral alignment rather than public criteria. Path analysis indicates that these patterns are largely mediated by the “moralization of difference”—a process through which political disagreements are reframed as non-negotiable moral deviations. Comparative analysis with Turkey and Egypt highlights the greater intensity and synchronicity of these dynamics in Iran. The article argues that, without restoring shared political judgment and curbing the moralization of politics, institutional reforms are likely to remain fragile, while political life continues to reproduce cycles of exclusion and distrust. این مقاله با اتکا به چارچوب نظری قضاوت سیاسی هانا آرنت و تحلیل داده‌های چندموجی پیمایش جهانی ارزش‌ها (۱۹۹۹–۲۰۲۲)، بحران سیاست در ایران را نه صرفاً به‌مثابه ناکامی نهادی یا تعارض ایدئولوژیک، بلکه به‌عنوان زوال ساختاری ظرفیت داوری میان‌سوژه‌ای بررسی می‌کند. از منظر آرنت، قضاوت سیاسی توانایی داوری تأملی در افق تکثر و جهان مشترک است که مستلزم «گسترش ذهن» و حفظ «درک مشترک» بوده و با اخلاق‌گرایی مطلق یا عقلانیت ابزاری تقلیل‌پذیر نیست. یافته‌های تجربی نشان می‌دهند که طی دو دهه اخیر، تحمل مخالف و اعتماد اجتماعی در ایران به‌طور معناداری کاهش یافته و مشروعیت کنش‌های اعتراضی به‌نحو فزاینده‌ای به هویت و هم‌سویی اخلاقی کنش‌گران مشروط شده است. تحلیل مسیر حاکی از آن است که این الگوها عمدتاً از طریق سازوکار «اخلاقی‌سازی تفاوت» میانجی‌گری می‌شوند؛ فرایندی که در آن اختلافات سیاسی به انحرافات اخلاقی غیرقابل‌گفت‌وگو تبدیل می‌گردند. مقایسه تطبیقی با ترکیه و مصر نشان می‌دهد که هم‌زمانی و شدت این روندها در ایران برجسته‌تر است. مقاله استدلال می‌کند که بدون احیای ظرفیت قضاوت مشترک و مهار اخلاقی‌سازی سیاست، اصلاحات نهادی ناپایدار مانده و سیاست در چرخه طرد و بی‌اعتمادی بازتولید خواهد شد. http://www.ipsajournal.ir/article_561_58ae749f25eded36f486bc85feb3f0ab.pdf