انجمن علوم سیاسی ایران پژوهشنامه علوم سیاسی 1735790X 21 1 2026 02 20 Comparison of Macro-social, political and economic indicators with the participation rate of ethnic provinces in the Iranian presidential elections; (Case study: Sistan and Baluchestan and Golestan provinces) همسنجی شاخص های کلان اجتماعی، سیاسی و اقتصادی با میزان مشارکت استان های قومی نشین در انتخابات ریاست جمهوری ایران؛ مورد مطالعه: استان های سیستان و بلوچستان و گلستان 563 10.22034/ipsa.2026.563 FA یاسر رجب زاده دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. 0009-0000-0447-5722 محمد بابایی دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. 0000-0003-3707-6925 مجتبی مقصودی استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی. واحد تهران مرکزی. تهران. ایران 0000-0001-6753-9738 Journal Article 2026 02 17 The aim of the research is to identify Macro- factors affecting the political participation of people in ethnic provinces in the presidential elections of Iran. Identifying these factors leads to a more realistic understanding of the fluctuations in the participation in those provinces.The research has analyzed the participation and explained the impact of internal and external factors affecting it in Sistan and Baluchestan and Golestan with a descriptive-analytical approach. The research data has also been collected using documentary methods and analyzed using a descriptive-analytical method . The findings regarding the political index showed that political events can affect the fluctuations in the participation rate, but the growth rate of general literacy alone does not explain the increase or decrease in participation in these two provinces. Regarding social indicators, the relationship between gender and the rate of participation in the elections of the two provinces is not significant, but the relationship between the rate of urbanization growth and the rate of participation in the two mentioned provinces is significant. Regarding economic variables, although in some periods we can see a direct relationship between the unemployment rate and the participation rate, this pattern is not necessarily and always repeatable; according to the findings, the unemployment variable and its rate had an indirect effect on the rate of participation in the presidential elections. At the same time, the research findings showed that economic and identity variables played a greater role than other factors in the rate of participation of the two ethnic provinces. هدف پژوهش شناخت شاخص کلان مؤثر بر میزان مشارکت سیاسی مردم استان‌های قومی نشین در انتخابات ریاست جمهوری ایران از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی است. شناخت این عوامل درک واقع بینانه تری از نوسانات احتمالی میزان مشارکت در این استان ها را سبب می شود. با توجه به ماهیت موضوع، پژوهش با رویکرد توصیفی – تحلیلی به تحلیل میزان مشارکت و تبیین تاثیر عوامل داخلی و خارجی مؤثر بر آن در دو استان سیستان و بلوچستان و گلستان پرداخته است. داده های پژوهش نیز به شیوه اسنادی گردآوری و به شیوه توصیفی -تحلیلی تجزیه و تحلیل و مقایسه شده است. یافته های پژوهش در خصوص شاخص سیاسی نشان داد تحولات سیاسی می تواند بر نوسانات میزان مشارکت موثر باشد اما نرخ رشد سواد عمومی به تنهایی تبیین کننده میزان افزایش یا کاهش مشارکت در این دو استان نیست. درخصوص شاخص های اجتماعی رابطه جنسیت با میزان مشارکت در انتخابات دو استان معنادار نیست اما رابطه میزان رشد شهرنشینی با میزان مشارکت در دو استان یادشده معنادار است.در خصوص متغیرهای اقتصادی، اگرچه در دوره‌هایی شاهد ارتباط مستقیم نرخ بیکاری با نرخ مشارکت هستیم، اما این الگو لزوما و همواره تکرار پذیر نیست؛ حسب یافته ها، متغیر بیکاری و نرخ آن تاثیر غیر مستقیم در میزان مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری داشته است. در عین حال یافته های پژوهش نشان داد متغیرهای اقتصادی و هویتی بیش از سایر عوامل در میزان مشارکت مردم دو استان قومی نشین در انتخابات ریاست جمهوری نقش داشته اند.