انجمن علوم سیاسی ایران پژوهشنامه علوم سیاسی 1735790X مقالات آماده انتشار 2026 10 01 Social Media and Youth Political Participation: A Comparative Analysis of Instagram and Telegram Usage in the 2024 Presidential Election شبکه‌های اجتماعی و مشارکت سیاسی جوانان؛ تحلیل مقایسه‌ای استفاده از اینستاگرام و تلگرام در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ 576 10.22034/ipsa.2026.5222.4387 FA محمد معین طاهری دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس 0009-0001-8534-5045 الهه صادقی استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس 0009-0003-9208-8854 Journal Article 2026 07 02 Today, the advancement of modern communication technologies has transformed the patterns and modes of citizens' political behavior across various societies.Political participation and voting behavior—key manifestations of political conduct—have been influenced by social networks;the widespread use of platforms such as Instagram and Telegram has played a role in shaping attitudes and influencing the electoral decisions of citizens, particularly the youth. Accordingly, the present study seeks to answer the question: What is the relationship between the use of Instagram and Telegram and the level of political participation in the 2024 presidential election among young people aged 18 to 38 in Tehran? This study employs a survey method and utilizes a researcher-made questionnaire for data collection. The sample consists of 410 young people aged 18 to 38 residing in Tehran. The findings indicated no statistically significant relationship between the extent of Telegram usage and political participation (-0.042). Furthermore, no significant relationship was found between youth political participation and the type of political use of Telegram (0.033), political awareness gained (-0.057), trust in its political content (0.024), or the level of influence exerted by its content (-0.013) Conversely, all Instagram-related variables—namely usage level (-0.369), political usage type (-0.206), political awareness (-0.271), trust in its content (-0.414), and influence derived from the platform (-0.730)—exhibited a significant negative relationship with political participation. However, the survey-based, cross-sectional nature of the study does not allow for the inference of a causal relationship امروزه پیشرفت فناوری‌های نوین ارتباطی موجب دگرگونی در الگوها و شیوه‌های بروز رفتار سیاسی شهروندان در جوامع مختلف شده است. مشارکت سیاسی و نحوه رأی‌دهی افراد به‌عنوان یکی از مهم‌ترین جلوه‌های رفتار سیاسی تحت تأثیر شبکه‌های اجتماعی قرار گرفته و گسترش استفاده از پلتفرم‌هایی مانند اینستاگرام و تلگرام در شکل‌دهی نگرش‌ها و تأثیرگذاری بر تصمیمات انتخاباتی شهروندان به ویژه جوانان نقش داشته است. از این‌رو پژوهش حاضر بدنبال پاسخگویی به این پرسش است که میان استفاده از اینستاگرام و تلگرام و میزان مشارکت سیاسی جوانان ۱۸ تا ۳۸ ساله شهر تهران در انتخابات‌ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ چه رابطه‌ای وجود دارد؟ این مطالعه از روش پیمایشی و ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته بهره گرفته است. حجم نمونه ۴۱۰ از جوانان ۱۸ تا 38 سال ساکن تهران می‌باشد. یافته‌ها نشان داد که میان میزان استفاده از تلگرام و مشارکت سیاسی رابطه آماری معناداری مشاهده نشد( ۰.۰۴۲-). همچنین رابطه نوع استفاده سیاسی از تلگرام( ۰.۰۳۳)، آگاهی‌سیاسی کسب شده( ۰.۰۵۷-) اعتماد به محتوای سیاسی آن( ۰.۰۲۴) و اثرپذیری از محتوای آن( ۰.۰۱۳- ) با مشارکت سیاسی جوانان رابطه معناداری نداشته است. در مقابل تمام متغیرهای اینستاگرام یعنی میزان استفاده(۰.۳۶۹-)، نوع استفاده سیاسی(۰.۲۰۶-)، آگاهی سیاسی(۰.۲۷۱-)، اعتماد به محتوای آن (۰.۴۱۴-) و اثرپذیری از این بستر (۰.۷۳۰-) همگی رابطه‌ای منفی و معنادار با مشارکت سیاسی داشته‌اند. با این حال، ماهیت پیمایشی و مقطعی پژوهش اجازه استنباط رابطه علّی را نمی‌دهد؛ بنابراین یافته‌ها صرفاً بیانگر الگوهای ارتباطی در نمونه مورد مطالعه‌اند و به‌عنوان اثبات اثر علّی پلتفرم‌ها بر مشارکت سیاسی یا تعمیم قطعی به کل جوانان تهران تفسیر نمی‌شود