بررسی تطبیقی کودتاهای1953ایران، 1954گواتمالا و1973شیلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

با توجه به اهمیت کودتا و تاثیرات گسترده آن در تاریخ جوامع، بررسی آن خصوصا از بعد تطبیقی و یافتن علل وقوع و بیان شباهت ها و تفاوت های میان کودتاهای مختلف در جهان از نظر نقش عوامل خارجی و موضع گیری ابرقدرت ها و همچنین نقش عوامل داخلی مانند ویژگی شخصی و اقدامات رهبران موجود، احزاب، مردم، ارتش و بطور کلی ارائه یافته هایی تقریبا مشترک از جایگاه ویژه ای برخوردار است. لذا با توجه به ضرورت فوق این پژوهش درصدد بررسی تطبیقی کودتاهای1953 ایران، 1954 گواتمالا و 1973 شیلی از دو بعد خارجی و داخلی است. در این زمینه علاوه بر بررسی نقش عوامل خارجی در سقوط دولت مصدق، آربنز و آلنده، در بعد داخلی نیز در چارچوب نظریه آلموند و پاول پیرامون «توانایی های سیستم سیاسی» به بررسی عوامل موثر بر کودتاهای مذکور پرداخته می شود. به نظر می رسد کاهش توانایی های سیستم سیاسی، تسهیل کننده نقش نهایی عوامل خارجی در ایجاد کودتاهای مذکور باشد. این پژوهش با اتکاء به ابزار کتابخانه ای و بر اساس روش توصیفی- تحلیلی و رویکرد تاریخی- تطبیقی امکان پذیر است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of Coups in Iran (1953), Guatemala (1954) and Chile (1973)

نویسندگان [English]

  • Hosein Masoodnia
  • Azam Khani

چکیده [English]

Considering the importance of the coup and its extensive impact on the history of societies, its comparative elaboration is very insightful. Especially, if different domestic and international parameters such as idiosyncrasy of coup junta, political parties, people attitudes, role of foreign powers, etc. are analyzed in a comparative perspective. This study seeks to examine in a comparative method the coups in Iran (1953), Guatemala (1954) and Chile (1973) and will take into consideration both external and internal dimensions. Accordingly, in addition to the study of foreign factors’ role in the fall of Mosaddegh, Arbenz and Allende’s administrations, the theoretical approach of this article is based on Gabriel Almond's theory on political system capabilities in coping with crises. Decline in a political system's capability in coping with crises is a preliminary background for military coup to get momentum. This study, review the data through a descriptive-analytical method and based on a historical-comparative approach

کلیدواژه‌ها [English]

  • Coup
  • Iran
  • Guatemala
  • Chile
  • Functions of a political system
  • Domestic and foreign factors

دوره هفتم، شماره 4
پاییز 1391
صفحه 217-275
  • تاریخ دریافت: 22 مرداد 1390
  • تاریخ بازنگری: 08 اسفند 1390
  • تاریخ پذیرش: 09 آبان 1391