هفت قاعده سیاست خارجی نفتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

این مقاله بر آن است تا شماری از مهمترین قواعد حاکم بر سیاست خارجی کشورهای صادرکننده نفت را شناسایی ومعرفی کند. مدت هاست که کارشناسان مسائل نفت وسیاست خاطرنشان کرده اند که حجم انبوه درآمدهای نفتی درکشورهای صادرکننده نفت، آثار ویژه ای بر زندگی اجتماعی و سیاسی در این کشورها در بردارد به گونه ای که می توان ادعا کرد قواعد سیاست در این کشورها با کشورهای غیرنفت خیز همتای آنها تفاوت بنیادی دارد.این مقاله سیاست خارجی مهمترین دولت های صادرکننده نفت را درچارچوب الگوی ساختار-کارگزار از منظر آثار رانت های نفتی مورد بررسی قرار می دهد.مقاله نشان می دهد که دولت های صادرکننده نفت به عنوان کارگزار سیاست خارجی هم به شدت از نفت تأثیر می پذیرند و هم در عرصه بین المللی الزاماً درون یک ساختار ویژه نفتی(بازار جهانی نفت)عمل می کنند. مقاله با بهره گیری از مباحث نظری مرتبط با دولت رانتیر، تجدید نظرهای صورت گرفته در این دیدگاه ها و دیدگاه های مرتبط با اقتصاد سیاسی نفت نشان می دهد که هر یک از ساختار و کارگزار مورد نظر در این بحث،به شکل خاصی از نفت تأثیر می پذیرند.این وضع سبب می شود رابطه تعاملی کارگزار وساختار ذکر شده نیز تحت تأثیر نفت برقرار شود و درنتیجه الگوی ویژه ای از سیاست خارجی شکل بگیرد که می توان از آن با عنوان «سیاست خارجی نفتی» یاد کرد. در ادامه مهمترین قواعد این الگوی سیاست خارجی مورد شناسایی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Seven Rules of Petroleum Foreign Policy

نویسنده [English]

  • Saeed Mirtorabi

چکیده [English]

This article tries to identify and introduce some of the main rules of foreign policy in oil exporting countries. It is a long time that scholars of oil and politics have argued that huge oil revenues in oil exporting countries have considerable effects on political and social life of these countries as we can claim there are a different set of rules in politics of oil rich countries in comparison with non-oil rich countries. This article studies foreign policy in the main oil exporting countries and uses agent-structure model for analyzing effects of oil rents. The article shows that as main agents of foreign policy in their countries, oil exporting governments are shaped by oil revenues on the one hand and behave in an oil-shaped special structure in international arena (world oil market) on the other. The article uses rentier state approach, analytical revisions in these arguments and theories of political economy of oil to show that oil shapes mentioned agent and structure in a particular manner. As a result, the relations between mentioned agent and structure are shaped by oil and in this way a special model of foreign policy is emerged that we can call it “petroleum foreign policy”. The article then identifies main rules of this kind of foreign policy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • agent-structure relation
  • world oil market
  • main oil exporting countries
  • Oil Revenues
  • petroleum foreign policy

دوره 8، شماره 1
زمستان 1391
صفحه 209-245
  • تاریخ دریافت: 28 خرداد 1390
  • تاریخ بازنگری: 31 اردیبهشت 1392
  • تاریخ پذیرش: 30 خرداد 1391