مطالعه رفتار انتخاباتی شهروندان تهرانی ـ مطالعه موردی: شورای شهر تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

چکیده

انتخابات تبلور مشارکت جمعی مردم در عرصه تصمیم‌گیری‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در یک حرکت مدنی مبتنی بر عقلانیت است و نتیجه آن برآیند خواست‌ها و ارزش‌های یک ملت را نشان می‌دهد که در پرتوی فرهنگ سیاسی آنان رخ‌نمایی می‌کند. از این رو، مطالعه و بررسی رفتار انتخاباتی شهروندان تهرانی با تأکید بر مطالعه موردی شورای شهر تهران در نقطه کانونی این مقاله قرار گرفت. با توجه به تغییر رفتار انتخاباتی مردم تهران در انتخابات اخیر، این پرسش دستمایه مقاله حاضر را رقم زد: آیا این چرخش در رفتار و نگرش محصول تغییر تدریجی و آگاهانه فرهنگ سیاسی شهروندان تهرانی در طول زمان است یا برآیندی از یک حرکت جمعی، دفعی، کوتاه مدت و ناخودآگاه این تغییر را شکل داده است. تجزیه و تحلیل بیوگرافی 79 عضو شورای شهر تهران در چهار دوره و مقایسه تطبیقی آن با 60 نماینده حوزه انتخابیه تهران در دو دوره مجلس شورای اسلامی (نهم و دهم) نشان داد که رفتار رأی‌دهی شهروندان تهرانی ناشی از یک تغییر تدریجی و آگاهانه در نگرش و فرهنگ سیاسی مردم تهران و بر اساس نظریه‌ها و دیدگاه‌های انتخاب عقلانی و دیدگاه شناختی است و انتظار می‌رود این روند در انتخابات پنجمین دوره شورای شهر تهران ادامه یافته، به برتری نسبی اصلاح‌طلبان بیانجامد.

کلیدواژه‌ها

اسکیدمور، ویلیام. (1372). تفکر نظری در جامعه‌شناسی، ترجمه گروهی. تهران: سفیر.

آندرانویچ، گرگوری و ریپوسا، گری. (1380). روش‌های پژوهش شهری، ترجمه: سیدمحمود نجاتی حسینی. تهران: انتشارات سازمان شهرداری‌های کشور.

بشیریه، حسین. (1376). جامعه‌شناسی سیاسی: نقش نیروهای اجتماعی. تهران: نشر نی.

بشیریه، حسین. (1386). جامعه‌شناسی سیاسی. تهران: نشر نی.

ترنر، جاناتان. اچ. (1378). مفاهیم و کاربردهای جامعه‌شناسی، ترجمه: محمد فولادی و محمدعزیز بختیاری. تهران: مؤسسه پژوهشی و آموزشی امام خمینی (ره).

توسلی، غلامعباس. (1369). نظریه‌های جامعه‌شناسی. تهران: سمت.

دارابی ، علی. (1388). جامعه‌شناسی انتخاباتی و رفتار انتخاباتی در جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه سیاست خارجی. سال بیست و سوم، شماره ۲.

دارابی، علی. (1388). بنیان‌های نظری رفتار انتخاباتی شهروندان در جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، سال شانزدهم، شماره 1 (پیاپی 57)، بهار 1388، صفحه 37-9.

دال، رابرت. (1364). تجزیه و تحلیل جدید سیاست، ترجمه: حسین مظفریان. تهران: خرمی.

راش، مایکل. (1377). جامعه و سیاست، ترجمه: منوچهر صبوری. تهران: سمت.

ریتزر، جورج. (1374). نظریه‌های جامعه‌شناسی در دوران معاصر، ترجمه: عباس محمدی اصل. تهران: علم.

عباسی، بیژن. (1388). نقد و بررسی نظام‌های انتخاباتی اکثریتی و تناسبی. فصلنامه حقوق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، پاییز 1388، دوره 39، شماره 3، صفحه 257-239.

نقیب‌زاده، احمد. (1385). تاریخ دیپلماسی و روابط بین‌الملل. تهران: نشر قومس.

Arrow, Kenneth J. (1951; 2nd ed., 1963), Social Choice and Individual Values. New Haven: Yale University Press.

Brett, J. (1998). Representing the Unrepresented: One Nation and the Formation of the Labor Party, in Manne, R. et al Two Nations the causes and effects of the rise of the One Nation Party in Australia, Bookman, Melbourne.

Colomer, Josep M. (ed.). (2004). Handbook of Electoral System Choice. London and New York: Palgrave-Macmillan.

Dalton, Russel J. (1996). Citizen Politics: Public Opinion and Political Parties in Advanced Industrial Democracies. Chatham, NJ: Chatham House.

Downs, A. (1957). An Economic Theory of Democracy. NewYork: Harper & Row.

Downs, Anthony. (1957). An Economic Theory of Democracy. New York: Harper Row.

Dowse, Robert E., and Hughs, John.A. (1975). Polidical Sociology. London.

Elder, Neil; Alastair, H. Thomas & Arter, David. (1988). The Consensual Democracies? The Government and Politics of the Scandinavian States. UK: BlackWell.

Fletcher, D., & Whip, R. (2000). One Nation and the Failure of Political Leadership, in M. Leach, G. Stokes, & I. Ward (eds). The Rise and Fall of One Nation, University of Queensland Press, St Lucia.

Goot, M. (1998). Hanson’s Heartland: Who’s For One Nation and Why?, in Manne, R. et al Two Nations, the causes and effects of the rise of the One Nation Party in Australia, Bookman, Melbourne.

Gurr, Ted Robert., & Desmond, S. King. (1987). The State and the City. Chicago: University of Chicago Press.

Hernes, G., & Selvik, A. (1983). Local Corporatism, in Organizing Interests in Western Europe, edited by Suzanne Berger. Cambridge: Cambridge University Press.

Jaensch, D. (1987). Getting Our Houses in Order.Penguin: Ringwood.

Keating, Michael. (1991). Comparative Urban Politics: Power and the City in the United States. Canada: Britain and France. UK, Edward Elgar.

Kennedy, F. & Niesche C. (1998). First Points on the Board, Kick to Come, The Australian, June 15, p. 8.

Kroger, M. (1993). The Liberal Party the Long and Winding Road, Sydney Papers, 5(4), pp. 80-93.

Logan, John. R., & Harvey. L. Molotch. (1987). Urban Fortunes. Berkeley: Univ. of California Press.

Marshall, Gordon. (1998). A Dictionary of Sociology. Oxford University Press.

McAllister, I. (1992). Political Behaviour, Citizens, Parties and Elites in Australia. Longman Cheshire, Melbourne.

McLean Iain & McMillan, Alistair. (2003). The Concise Oxford Dictionary of Politics. Oxford University Press.

Mollenkopf, John. Hall. (1983). The Contested City. Princeton, N.J., Princeton Univ. Press.

Neylan, M., & Tucker, D. (1996). Women in Local Government, in B. Sullivan and G. Whitehouse (eds) Gender Politics and Citizenship in the 1990s, UNSW Press, Sydney.

Norris, P. (1997). Introduction and Conclusion, in P. Norris (ed.) Passages to Power, Legislative Recruitment in Advanced Democracies. Cambridge University Press: Cambridge.

Osborne, David., & Gaebler, Ted. (1993). Reinventing Government: How the Entrepreneurial Spirit is Transforming the Public Sector. MA, Addison-Wesley.

Pagano, Michael. A., & Bowman, Ann O'M. (1997). Cityscapes and Capital: The Politics of Urban Development. Baltimore, MD, Johns Hopkins Univ. Press.

Phillips, A. (2001). Representation Renewed, in M. Sawer & G. Zappala (eds) Speaking for the People Representation in Australian Politics, Melbourne University Press: Carlton South.

Pierre, Jon. (1999). Models of Urban Governance: The Institutional Dimension of Urban Politics. Urban Affairs Review, Vol 4, Issue 3, Jan.

Pollitt, C. (1991). Managerialism and the Public Services: The Anglo-American Experience. Oxford, UK: Basil Blackwell.

Reynolds, H. (1998). Hanson and Queensland’s Political Culture, in Manne, R. et al Two Nations the causes and effects of the rise of the One Nation Party in Australia, Bookman, Melbourne.

Reynolds, P. (1994). The Changing Composition of the Queensland State Parliament, 1929-1992: some preliminary observations and conclusions, Legislative Studies 8(2), pp. 78-89.

Sawer, M., & Simms, M. (1993). A Woman’s Place, (2nd edn), Allen & Unwin, Sydney.

Sawer, M., & Zappala, G. (2001). Conclusion: Representation – Problems and Prospects, in M. Sawer & G. Zappala (eds) Speaking for the People Representation in Australian Politics, Melbourne University Press, Carlton South.

Schacter, Daniel, D. L. (1989). Foundations of Cognitive Science. Cambridge: MIT Press.

Smith, R. (2001). Australian Political Culture, Longman: Frenchs Forrest.

Stinebricker, B. (1984). Career Mobility of State Lower House Parliamentarians in Australia, Politics, 19(2) pp.119-28.

Stone, Clarence. N., & Heywood. T. Sanders. (eds.), (1987). The Politics of Urban Development. Lawrence: University Press of Kansas.

Wickham-Jones, Mark. (2006). Signaling Credibility: Electoral Strategy and New Labour in Britain, Political Science Quarterly. Vol. 120, No. 4.

Zappala, G. (2001). The Political Representation of Ethnic Minorities: Moving Beyond the Mirror, in M. Sawer & G. Zappala (eds) Speaking for the People Representation in Australian Politics, Melbourne University Press: Carlton South.

Zetlin, D. (1996). We’re Here Because We’re Here: Women and the ALP Quota, in B. Sullivan and G. Whitehouse (eds) Gender Politics and Citizenship in the 1990s, UNSW Press: Sydney.