داعش و مدرنیته: بررسی تأثیر عملکرد دولت شبه مدرن خاورمیانه ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکترای علوم سیاسی، پژوهشگر و مدرس دانشگاه

2 دانشجوی دکترای جامعه شناسی فرهنگی، دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

نوشته پیش رو به ارائه تصویری از رابطه­ سازمان «داعش»، مدرنیته و نهاد دولت­ پرداخته است. عوامل مختلفی در پیدایش پدیده های اجتماعی-سیاسی مؤثر هستند که در رابطه با ظهور «داعش»، این مقاله، علاوه بر تأثیر بنیادگرایی اسلامی، به طور ویژه به نقش ریشه­ای دول معاصر خاورمیانه و استفاده­ این سازمان از ابزارهایی که مدرنیته در اختیار آن قرار داده، توجه نموده و در پی پاسخ به این پرسش برآمده که تأثیر دول معاصر خاورمیانه بر پیدایش داعش چگونه بوده است؟ بدین منظور، به بررسی مدرنیته، دولت مدرن، دولت­های خاورمیانه و تأثیر آنها بر ظهور داعش، پرداخته است. مقاله­ حاضر بر آن است که خاورمیانه فاقد شرایط لازم برای رشد کامل دولت مدرن بوده و دول این منطقه به خاطر عدم پذیرش کامل مدرنیته و نقص در اجرای اصول و فاکتورهای آن، اغلب دولی شبه مدرن بوده­اند. لذا در کنار بنیادگرایی اسلامی، عملکرد آنها نیز در پیدایش چنین سازمان و دولت­های قارچ­گونه­ایمؤثر بوده است. عملکرد نامناسب این دول شبه مدرن خاورمیانه­ای در مقایسه با دول مدرن غربی و عدم رعایت برخی از جنبه­های مدرنیته و دولت مدرن از سوی این دول از یک طرف، و عدم وجود شرایط اجتماعی لازم برای پذیرش این جنبه­ها در منطقه و ناسازگاری این دول با جامعه­ مربوطه و نیز عدم توجه به بافت ترکیبی جامعه از طرف دیگر، از عوامل اصلی و ریشه­ای ظهور "داعش" بوده­اند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

ISIS AND MODERNITY; THE EFFECT OF MIDDLE-EASTERN QUASI-MODERN STATES

نویسندگان [English]

  • Sabah Mofidi 1
  • Somayeh Somayeh Rahmani 2

چکیده [English]

This article studies the relationship among ISIS, modernity and State. Various factors affect the creation of socio-political phenomena. Apart from the effect of Islamic fundamentalism on the emergence of ISIS, this paper particularly considers the basic role of Middle Eastern states and the ISIS use of modern facilities. So it tries to answer the question that how have the contemporary Middle Eastern states affected the emergence of ISIS?For this purpose, the article studies modernity, modern state, Middle Eastern states and their effect on the emergence of ISIS. It concludes that there have been no requisites for the full growth of modern state in the Middle East and the region’s states have not completely accepted modernity. Since these states have not had some features of modern state, they have often been quasi-modern states with weaknesses in their performance.Along with the existence of Islamic fundamentalism in the Middle Eastern society, their functions have also had effect in the emergence of such organizations and states. Inappropriate operation of Middle Eastern quasi-modern states in comparison with the western modern states and the nonconformity of some modernization and modern aspects in one hand, and nonexistence of required social conditions for the acceptance of these aspects in the region, inconsistency of these states with their societies as well as lack of attention to the composite structure of the society on the other hand, have been the main factors for ISIS emergence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ISIS
  • Modern and Quasi-Modern States
  • Discourse of Liberation
  • Discourse of disciplinization
  • Islamic Fundamentalism
برمن، مارشال، تجربه­ی مدرنیته، ترجمه­ی: مراد فرهادپور، تهران: طرح نو، چاپ چهارم،1383.

تورن، اَلن، نقد مدرنیته، ترجمه­ی: مرتضی مردیها، تهران: گام نو، چاپ سوم، 1385.

سمیعی اصفهانی، علیرضا و ایمان شریف یلمه، «واکاوی ریشه­های شکل­گیری داعش در سوریه و عراق»، فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، صص 161-187، سال پنجم، شماره­ی 18، تابستان1395.

گل­محمدی، احمد، جهانی شدن، فرهنگ، هویت، تهران: نشر نی، چاپ سوم، 1386.

علی، ابوبکر، داعش؛ برایند افراطگرایی دینی و شکست دولت، ترجمه­ی: صباح مفیدی و سمیه رحمانی، سنندج: نشر واتا، چاپ اول، 1395.

مفیدی، صباح، «سکیولاریسم هندی: برایند دین و سیاست»، مجله چشم­انداز ایران، صص 54-55، شماره­ی 99، 1395.

موفیدی، سه­باح، «دەوڵەتانی دۆڕاو و توندڕەوی ئایینی: دوو هۆکاری سەرهەڵدانی داعش»، ناوەندیی میللەت بۆ توێژینەوە، 2016: http://milletpress.com

Asad, Muhammad, The Principles of State and Government in Islam, Malaysian edition, Kuala Lumpur: Islamic Book Trust, 1999.

Berman, Marshall, All That Is Solid Melts Into Air: The Experience of Modernity, London and Brooklyn: Verso, 2010. 

Bhargava, Rajeev, ed., Secularism and its Critics, Ninth Impression, New Delhi: Oxford University Press, 2010.

Engineer, Asghar Ali, The Islamic State, Delhi; Vikas Publishing House, 1980.

Foucault, Michel,  Discipline and Punish: The Birth of the Prison, translated by Alan Sheridan, New York and Toronto: Vintage Books, 1995. 

Mofidi, Sabah, “Political Religion: Outcome and Continuity of Religious Fundamentalism”, International Journal of Research in Applied, Natural and Social Sciences, pp. 161-168, Vol. 2, Issue 5, 2014.

Mofidi, Sabah, The Political Function of Religion in Contemporary India, Delhi: Swastik Publications, 2015.

Nelson, Brian R, The Making of the Modern State: A Theoretical Evolution, New York: Palgrave Macmillan, 2006.

Petho, Sandor, “The Birth of the Modern State and its Function Changes”, South-East Europe, International Relations Quarterly, vol. 1, No 4, 2010.

Pierson, Christopher, The Modern State, second edition, New York: Routledge,  2004.

Steinmo, Sven, The Evolution of Modern States: Sweden, Japan, and the United States as Evolutionary Systems, Cambridge University Press, 2010.

Wagner, Peter, “Interpretations of modernity and the problem of world-making”, Papers 2015, 100/3, pp. 267-279, http://dx.doi.org/10.5565/rev/papers.2130, 2015.

Wagner, Peter, A sociology of modernity: Liberty and discipline, London: Routledge, 1994.


دوره 13، شماره 2
بهار 1397
صفحه 157-186
  • تاریخ دریافت: 31 خرداد 1397
  • تاریخ بازنگری: 13 شهریور 1397
  • تاریخ پذیرش: 26 آبان 1397