رهیافت اخلاق و سیاست در فلسفه سیاسی معاصر: با تاکید بر آرا و اندیشه‌های رضا داوری اردکانی و السدیرمک اینتایر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدیر گروه علوم سیاسی بوعلی سینا

2 دانشجوی کارشناسی ارشد اندیشه سیاسی در اسلام دانشگاه بوعلی سینا

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد اندیشه سیاسی در اسلام دانشگاه بوعلی سینا

چکیده

 مطالعه و رابطه اخلاق و سیاست و ایجاد تعامل میان امر سیاسی و مبانی اخلاقی یکی از مسائل مهم و علمی حوزه فلسفه سیاسی و اندیشه سیاسی است. رضا داوری اردکانی و السدیرمک­اینتایر از فیلسوفان سیاسی و اخلاقی دوره معاصر هستند؛ که در دو سنت فکری متفاوت (اسلام و غرب) در مطالعات فلسفی و سیاسی خود به رابطه اخلاق و سیاست پرداخته‌اند. این پژوهش صرف‌نظر از تفاوت‌های دو سنت فکری، با توجه به اشتراکات عمومی و دیدگاه‌های مشترک در امور اجتماعی و سیاسی، در پی پاسخ به این پرسش است که: چه نسبتی میان اخلاق و سیاست در اندیشه سیاسی رضا داوری اردکانی و السدیر مک­اینتایر وجود دارد؟ فرضیه‌ ما این است که داوری و مک­اینتایر، با توجه به‌نظام معرفتی و انسان‌شناسی خود، بر یگانگی و پیوند اخلاق و سیاست نظر داده‌اند. با توجه به یافته‌های تحقیق هردو متفکر در تحلیل نهایی به یگانگی و پیوند اخلاق و سیاست نظر دارند. افزون براین، کوشش شده است با الهام از رهیافت پارادایمی دلالت‌های سه‌گانه تبیینی، معرفتی وهنجاری هر دو متفکر با کالبدشکافی آرای اخلاقی سیاسی آن‌ها در جهت اثبات فرضیه ایجابی کمک گرفته شود. روش تحقیق در این پژوهش تحلیلی- توصیفی و تطبیقی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

- استوکر، جری، دیوید، مارش (1378)، رهیافت و روش در علوم سیاسی، امیرمحمد حاجی یوسفی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.

- اسپریگنز، توماس، 1370، فهم نظریه­های سیاسی، فرهنگ رجایی، تهران، انتشارات آگاه.

- امیل پریو، سوسین، 1384، مک­اینتایر: بین ارسطو و مارکس، جمال محمدی، فصل‌نامه راهبرد، شماره سی و ششم،467- 491.

- بروجردی، مهرزاد، 1378، روشنفکران ایرانی و غرب، ترجمه جمشید شیرازی، تهران، چاپ پنجم، نشر فروزان فر.

- براتعلی­پور، مهدی، 1384، نو فضیلت گرایی سیاسی و هویت­های جماعتی، فصل‌نامه مطالعات ملی، سال ششم، شماره یک، 69 تا 93.

- توحید فام، محمد، 1380، گفتمان اخلاق و سیاست در پارادایم مدرنیته و پسامدرنیته، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره پنجاه‌وچهار، 29- 54.

- جاویدی، طاهره، مهرمحمدی، محمود،1385، رویکرد تطبیقی به دلالت­های تربیتی نظریه­های دموکراسی، مطالعات اسلامی، 9-63.

- حسینی بهشتی، سید علیرضا،1380، بنیاد نظری سیاست در جوامع چند فرهنگی، تهران: چاپ اول، انتشارات بقعه.

 -داوری اردکانی، رضا،1391، الف، اخلاق در عصر مدرن، تهران: چاپ اول، انتشارات سخن.

-.................................،1391، ب، فرهنگ، خرد و آزادی، تهران: چاپ اول،انتشارات سخن.

- ................................،1391، ج، سیاست، تفکر، تاریخ، تهران: چاپ اول، انتشارات سخن.

- .................................،1386، درباره غرب، تهران: چاپ اول، ویراست دوم، انتشارات هرمس.

- .................................،1387، عقل و زمانه، تهران: چاپ اول، انتشارات سخن.

- ................................، 1359، فلسفه چیست، تهران: انتشارات انجمن حکمت و فلسفه ایران.

- ................................، 1362، فارابی مؤسس فلسفه اسلامی، تهران: انتشارات انجمن حکمت و فلسفه ایران.

- ................................، 1388، فلسفه و سیاست و خشونت، تهران: چاپ دوم، انتشارات هرمس.

- زائری، قاسم، 1384، بحران اخلاق و مدرنیت و نظریه اخلاق مک­اینتایر، فصل‌نامه راهبرد، شماره سی و ششم، 455- 466.

- زندگی­نامه خدمات علمی و فرهنگی، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، تهران، 1383، چاپ اول، انتشارات دانشگاه پیام­ نور.

- شهریاری، حمید، 1388، فلسفه اخلاق در تفکر غرب از دیدگاه السدیرمک­اینتایر، تهران: چاپ دوم، انتشارات سمت.

- شاکری، سید رضا، 1384، اندیشه سیاسی رضا داوری اردکانی، دو فصلنامه پژوهش علوم سیاسی، شماره اول، 69-108.

-غفاری، ابوالفضل، 1385، عاطفه گرایی در اخلاق: پیشینه تاریخی تا پست‌مدرنیسم، مطالعات اسلامی، 147- 190.

- لنگهاوزن، محمد، 1392، نسبت مک­اینتایر با فلسفه معاصر ایران، مالک شجاعی، کتاب ماه فلسفه (ماهنامه تخصصی اطلاع‌رسانی و نقد و بررسی کتاب)، شماره هفتادوسه، 7-13.

- ملکیان، مصطفی، 1379، آرای سیاسی و اخلاقی مک­اینتایر، تهران: انتشارات بقعه.

- مک­اینتایر، السدیر، 1393، در پی فضیلت (تحقیقی در نظریه اخلاقی) ترجمه: حمید شهریاری، محمدعلی شمالی. تهران: چاپ دوم، انتشارات سمت.

-مک­اینتایر، السدیر، 1379، تاریخچه فلسفه اخلاق، ان‌شاءالله رحمتی، تهران: انتشارات حکمت.

- منوچهری، عباس، 1388، نظریه سیاسی پارادایمی، پژوهش سیاست نظری، دوره جدید، شماره ششم، 77-93.

- وینستین، جک راسل، 1390، فلسفه مک­اینتایر، کاوه بهبهانی، تهران: چاپ اول، نشر نی.

- وحدت، فرزین، 1384، رویارویی فکری ایرانیان با مدرنیت، مهدی حقیقت­خواه تهران: انتشارات ققنوس.

- هاشمی، محمد منصور، 1384، هویت اندیشان و میراث فکری احمد فردید، تهران: چاپ دوم، انتشارات کویر.

-Bhikhu,parekh,”Theorizing Political”, in Political Theory in Transittin. Edited by Noel O’sullivan, London & New York: Routledge, 2000, p. 242.

-Plamenatz, j.(1963), Man and society, N.Y.:Longman.

-Habermas, Jurgen (1974), Theory and Practice, Boston: Bacon Press.