همسویی سازمان همکاری اسلامی با عربستان سعودی برای مقابله با ایران در بحران یمن (2019-2015)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 علوم سیاسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد

3 گروه علوم سیاسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

چکیده

جنبش حوثی ها از دهه نود سده پیشین، فعالیت های خود برای احقاق حقوق قومی مذهبی در یمن آغاز کرده بود ولی به دنبال وقایع بهار عربی و به طور خاص ازسال 2015 که یمن درگیر جنگ داخلی فراگیر شد، جنبش حوثی ها تحت حمایت سیاسی ایران تبدیل به یک بازیگر اصلی درصحنه معادلات یمن و منطقه گردید.
حوادث پی در پی در این کشور به ویژه جنگ داخلی و حضور نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان سعودی بحران های انسانی گسترده ای را در این سرزمین فقیر رقم زد. طبیعتا انتظ ار می رفت سازمان همکاری اسلامی با ورود به موضوع ، بحران را به نحوی انسانی و عادلانه تحت کنترل درآورد تا جلوی خونریزی و بحران های عظیم انسانی نزد مسلمانان گرفته شود.
اما با گذشت نزدیک چهار سال، به نظر می رسد که سازمان همکاری اسلامی نقش موثری و حتی حداقلی را برای حل این بحران ایفاء نکرده است و بجای استقلال در سیاست ها، سایه مواضع و سیاست های یکجانبه عربستان سعودی بر بدنه این سازمان بین المللی علیه حوثی ها و ایران سنگینی می کند.
آیا سایه سنگین مواضع و سیاست های عربستان سعودی علیه حوثی ها و ایران ،بر پیکره نظام تصمیم گیری این سازمان بین المللی حاکمیت داشته است.؟
در این نوشتار مواضع اجلاس سران، اجلاس وزرای امورخارجه ، و سایر نهادهای مرتبط و مواضع دو دبیر کل سازمان، استخراج، تخلیص، بررسی و تحلیل شده است.
روش این تحقیق ،تحلیل محتوای اسناد و تکیه کامل بر اسناد سازمان می باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Subordination of OIC from Saudi Arabia Policies against Iran in Yemeni Crisis

نویسندگان [English]

  • Majid Bozorgmehri 1
  • Somayeh Aghajani 2
  • Maryam Afhshar 3

1 Political Sciences Dep. Imam Khomeini International University

2 M.A. in International Relations

3 Political Sciences Dep. Imam Khomeini International University

چکیده [English]

The Organization of Islamic Cooperation is the second largest intergovernmental organization after United Nation in terms of membership and is mantle of collective voice of the Muslim world. The OIS is supposed to safeguard and protect the interests of the Muslim world in the spirit of promoting international peace and harmony.
This article mainly focuses on the role of OIC in ongoing conflict in Yemen.
Nowadays, the Houthis play an outstanding role in the Yemeni political and regional equations. Since the start of Saudi-led airstrikes, Muslim countries have been asking OIC to intervene as mediator for bringing peace and normalcy in Yemen. It is a historic opportunity for OIC for de-stigmatizing itself of being a moribund organization.
The article examines the heavy shadow of Saudi Arabia`s intentions on the positions of the Organization of Security Cooperation to counter Iran's influence in Yemen (2015-2019)
How can we assess the policies and the positions of OIC on this very important case? If is the OIC manipulated or affected by the policies of Saudi Arabia?
The context analysis is opted as methodology and due to its up-to-date and rich documented literature; it enjoys a distinct label in comparison of previous and old works.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Yemen"
  • "OIC"
  • "Saudi Arabia"
  • "Iran"
  • "Islamic World"
- آل سیدغفور ، سید محسن و احسان کاظم ، سیدمحمد موسوی دهموردی (1394)، "تبیین رقابت استراتژیک جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی در یمن" فصلنامه سیاست خارجی، سال 29 ، شماره 2، تابستان 1394 صص.145-167
-                   ایران انلاین. (1398)هشدار معاون وزیر خارجه در آستانه نشست مکه "سازمان همکاری اسلامی گروگان ریاض نشود. IRANONLINE”دوشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۸1398/3/
-                   ایرنا، 1398. یمن میدان رقابت ژئوپلیتیک و ایدئولوژیک ایران و عربستان. بهمن 1398. کد خبر 83678607
 
-                   ایسنا. (1398). مخالفت ایران با مفاد اجلاس مکهو ساست خارجی. . 31 اردیبهشت ۱۳۹۸ . سیاست خارجی. کد خبر98023116886
-                   حشمت. فهیمه (1397) " واکاوی اقدامات نظامی ائتلاف به رهبری عربستان در یمن از منظر حقوق بشردوستانه بین المللی "فصلنامه سیاست خارجی. سال سی و دوم، شماره 1 ، بهار 1397 ،صص 86 –
.- درج، حمید و سید جواد امام جمعه زاده سید جواد امام جمعه زاده،(1398) "عربستان سعودی و استراتژی سد کردن قدرت ایران در منطقه خاورمیانه"، فصلنامه پژوهشنامه انقلاب اسلامی. سال نهم، ش31. تابستان 1398. صص.117-142
-                فارس نیوز. (20/07/1393)FARS. NEWS AGENCY. سایه‌روشن‌های تحولات یمن/۳حوثی‌ها چه کسانی هستند؟/ ساختار سیاسی آنها که به انصارالله شهرت یافته‌اند چگونه اداره می‌شود؟ 20/07/1393
-                فضائلی. مصطفی. (1395)"مداخلۀ نظامی در یمن از منظر حقوق بین الملل". فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 64 ، بهار 1395
-                فتحی، محمد جواد و فرزاد جهانبین (1398) "تبیین بحران ژئوپولیتیکی یمن: عوامل و بازیگران" فصلنامه سیاست جهانی، دورة هشتم، شمارة اول، بهار 1398 ، پیاپی 27
-                مجله  پگاه حوزه (1388)  " تبارشناسی حوثی ها "12 دی 1388 - شماره 270
-                میر احمدی. منصورو ولی محمد احمد وند. (1394) "هویت و مبانی فکری جنبش انصار الله در یمن" فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام. ش 2و 3. زمستان 93 بهار 1394.
-                ویسی. هادی (1398)"رقابت های ژئوپلیتیکی عربستان سعودی و ایران و ضرورت گذار از ژئوپلیتیک ایدئولوژیک به ژئواکونومی در منطقه خلیج فارس" پژوهش های سیاسی جهان اسلام. سال نهم، شماره اول. بهار 1398 صص. 219-240
-                همتی. مرتضی و شهروز ابراهیمی (1397) "اثرات سیاست خارجی عربستان در یمن بر نقش آفرینی ایران در خاورمیانه" سیاست جهانی. دوره هفتم شماره اول . بهار 1397 صص 227-251
-همتی، مرتضی و شهروز ابراهیمی ، مهناز گودرزی (1399) " سیاست موازنه سازی عربستان در برابر ایران در یمن" فصلنامه برنامه ریزی فضایی (جغرافیا) شماره 1. پیاپی 36. سال دهم. بهار 1399. صص.105-122

ا-لامین العام. بیانات صحفیة مرتبطة ،  21/01/2018  "قرار صادر عن الاجتماع الطارئ لمجلس وزراء خارجیة الدول الأعضاء فی منظمة التعاون الإسلامی "بشأن إطلاق میلیشیات الحوثی صاروخاً بالیستیاً باتجاه مدینة الریاض" منظمة التعاون الإسلامی. التاریخ: 21/01/2018

-الامین العام. بیانات صحفیة مرتبطة ،  26/03/2018 ،" منظمة التعاون الإسلامی تدین بشدة إطلاق ملیشیات الحوثی صواریخ بالیستیة على المملکة العربیة السعودیة". منظمة التعاون الإسلامی. التاریخ: 26/03/2018
https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=18512&t_ref=10276&lan=ar

-          Akhbarzadeh.Sharam.(2018),"Impacts of Saudi Hegemony on the Organization of Islamic Cooperation” International Journal of Politics, Culture, and Society. September 2018, Volume 31, Issue 3, PP: 297–311

-          Al-Ahsan. َAbdullah (2004), Conflict among Muslim Nations: Role of the OIC in Conflict Resolution” INTELLECTUAL D~COURSE, 2004. VOL 12, NO 2, 137-157
-          Cox, R. W. and H. K. Jacobson, Eds. (1973). “The anatomy of influence. Decision making in international organization”. New Haven, Yale University Press.
-          Haas, E. B. (1968). “Beyond the nation-state. Functionalism and international organization” Stanford,Stanford University Press.
-          Jones. Seth G. (2019). “War by Proxy: Iran’s Growing Footprint in the Middle East”. REPORT. March 11, 2019. Center for Strategic & International Studies.Washington, DC 20036. https://www.csis.org/war-by-proxy
-          Grumet, Tali Rachel. (2015). “New Middle East Cold War: Saudi Arabia and Iran's Rivalry” Electronic Theses and Dissertations Graduate Studies. 1-1-2015. University of Denver. Digital Commons @ DU. University of Denver
-          -Nazemroaya.Mahdi Darius(2015). “The geopolitics behind the war in Yemen: the start of a new front against Iran”. Part 1. www.strategic-culture.orghttps://www.strategic  culture.org/news/2015/03/30/the-geopolitics-behind-the-war-in-yemen-i/
-          -NEIL, P GEORGE.(2018). “PARADISE LOST LONG”. September 13, 2018 https://www.neilpgeorge.com/blog/2018/11/24/paradiselost2
-          The New York Times (2015). "Rebels Seize Key Parts of Yemen's Third-Largest City, Taiz".. 22 March 2015. 25 March 2015. Accessed on 21 Jan.2020.
-          Orkaby, Asher (25 March 2015). "Houthi Who? A History of Unlikely Alliances in an Uncertain Yemen”. Foreign Affairs. Retrieved 25 March 2015. Accessed on 21 Jan.2020.
-          Reinalda. Bob. (2001). “DECISION MAKING WITHIN INTERNATIONAL ORGANIZATIONS, An Overview of Approaches and Case Studies”. Paper for delivery at the European Consortium for Political Research (ECPR). 29 th Joint Sessions of Workshops, Grenoble, France, 6-11 April 2001.
-          Sharqieh. Ibrahim (2012).Can the Organization of Islamic Cooperation (OIC) Resolve Conflicts?” Peace and Conflict Studies. Volume 19 | Number 2 Article 3. 11-1-2012. Brookings Institution, isharqieh@brookings.edu.
-           
-اسناد سازمان همکاری اسلامی
Abbreviation: OIC S G = OIC Secretary General.
 
-          Abu Dhabi Declaration Issued by the Forty-Sixth Session of the Council of Foreign Ministers (CFM) (50 Years of Islamic Cooperation: Roadmap for Prosperity and Development) 24-25 Jumada Al-Akirah 1440 H Corresponding to 1 – 2 March 2019.
-          OIC S G. 10/11/2014. “OIC S G. Welcomes New Government in Yemen.Organisation of Islamic Cooperation”, Jeddah, Kingdom of Saudi Arabia. https://www.oic oci.org/topic/?t_id=9488&ref=3782&lan=en
-          OIC S G.22/01/2015. “OIC Condemns Infringement of Constitutional Legitimacy in Yemen. Organisation of Islamic Cooperation”. Jeddah, Kingdom of Saudi Arabia. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=9706&ref=3858&lan=en
-          OIC S G. 08/02/2015. “OIC S G. condemns Houthis’ coup in Yemen”, Jeddah, Kingdom of Saudi Arabia. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=9763&ref=3878&lan=en
-          OIC S G.26/03/2015. “OIC backs steps supporting legitimacy in Yemen, holds Houthis responsible for failure of peaceful solution”.Jeddah , Kingdom of Saudi Arabia. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=9899&ref=3926&lan=en
-          OIC S G.13/04/2015. “OIC S G. Urges Member States and Civil Society Organisations to Assist the Yemeni People”, Jeddah , Kingdom of Saudi Arabia. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=9963&ref=3947&lan=en
-          OIC S G.15/04/2015. “OIC S G. expresses satisfaction at UNSC's adoption of Resolution 2216 on the Situation in Yemen under Chapter VII. Organisation of Islamic Cooperation”, Jeddah , Kingdom of Saudi Arabia. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=9971&ref=3951&lan=en
-          OIC S G.22/04/2015. “OIC Welcomes Ending of Operation Decisive Storm and Launching the Process to Restore Hope in Yemen”, Jeddah , Kingdom of Saudi Arabia. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=10009&ref=3964&lan=en

-          OIC S G.24/04/2015. “OIC to hold extraordinary council of foreign ministers meeting on situation in Yemen. Organisation of Islamic Cooperation”, Jeddah , Kingdom of Saudi Arabia https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=10019&ref=3969&lan=en

-          OIC S G.19/05/2015. “OIC Welcomes the Adoption of "Riyadh Declaration" at the Yemeni National Dialogue Conference”, Jeddah . Kingdom of Saudi Arabia. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=10097&ref=3997&lan=en

-          Council of Foreign Ministers. 16/06/2015. “Final Communique of The Extraordinary Meeting of The Council of Foreign Ministers on the Situation in the Republic of Yemen”,  Jeddah , Kingdom of Saudi Arabia. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=10191&ref=4032&lan=en
-          The OIC Contact Group on Yemen.01/10/2015.  “First meeting of the OIC Contact Group on Yemen held in New York condemns illegal intervention of regional powers in Yemen”, Jeddah , Kingdom of Saudi Arabia. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=10499&ref=4143&lan=en
-          OIC S G.31/07/2016. “OIC Rejects Houthis Agreement with the Allies of Ali Abdullah Saleh to Form Political Council in Yemen Republic”,.https://www.oic. oci.org/topic/?t_id=11418&ref=4483&lan=en
-          OIC/SUM-13/2016/PAL-RES/FINAL “FINAL COMMUNIQUE OF THE 13TH ISLAMIC SUMMIT CONFERENCE (UNITY AND SOLIDARITY FOR JUSTICE AND PEACE)” ISTANBUL, REPUBLIC OF TURKEY” ,14-15 April 2016.
-          OIC S G. 03/08/2016. “OIC Urges Yemeni Parties to Continue Peace Talks in Kuwait”. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=11442&ref=4489&lan=en
-          OIC S G.17/08/2016. “OIC strongly condemns the attack on Najran”,  https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=11474&ref=4502&lan=en.
-          OIC S G. 26/08/2016. “OIC S G. Reviews with Yemeni Human Rights Minister Avenues to Consolidate Cooperation in Human Rights and Humanitarian Fields”,.https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=11510&ref=4514&lan=en

-          OIC S G.03/10/2016. “OIC Condemns Attack on UAE Civilian Ship by the Houthis”. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=11659&ref=4573&lan=en

-          OIC S G.28/10/2016. “OIC Strongly Condemns Launch of Ballistic Missiles by Houthis Targeting Makkah”, https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=11751&ref=4612&lan=en

-          The Executive Committee of OIC.05/11/2016. “Final Communiqué of the Emergency Meeting of the ministerial-level Executive Committee on the launching of a ballistic missile towards Makkah Al-Mukarramah by Houthi-Saleh militias”.https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=11782&ref=4623&lan=en

-          OIC S G.29/11/2016.  “OIC Denounces the Declaration of a National Salvation Government in Yemen”. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=11881&ref=4656&lan=en

-          OIC S G. 18/12/2016. “The OIC pools efforts to convene an international conference to support Yemen and calls for the adoption of quality humanitarian intervention initiatives”. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=11965&ref=4697&lan=en

-          OIC S G.19/12/2016. “OIC condemns terrorist attacks at Sawlaban military camp in Aden” , .https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=11971&ref=4699&lan=en

-          OIC S G.18/03/2017. “OIC Condemns the Bombing of a Mosque in the Yemeni Province of Marib”, https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=13305&ref=5811&lan=en
-          OIC S G. 19/04/2017. “ Al-Othaimeen Offers his Condolences to the Saudi Leadership on the Crash of the Plane taking Part in the Coalition Forces in Yemen”, .https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=13423&ref=5856&lan=en
-          OIC S G.13/05/2017. “OIC Renews Supportive Stance on Unity and Sovereignty in Yemen”. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=13561&ref=5907&lan=en

-          OIC S G.22/05/2017 . “OIC Calls on the International Community to Intensify Efforts to Contain Cholera in Yemen”. https://www.oic oci.org/topic/?t_id=13600&ref=5924&lan=en

-          OIC S G. 07/10/2017. “OIC Expresses its Reservation on the UN Report on the Violation of the Rights of the Child in Yemen”. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=15879&ref=8022&lan=en

-          OIC S G.09/11/2017. “OIC Concerned about the Findings of Investigations on the Ballistic Missile Launched towards Riyadh”. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=16033&ref=8085&lan=en

-          OIC S G. 18/01/2018. “OIC Holds Emergency Ministerial Meeting on Houthi Missile Targeting Riyadh”. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=17272&ref=9177&lan=en

-          OIC S G.21/01/2018. “OIC S G. Calls for Dissuasive Action against Houthi Militias and Allies Supplying Money, Arms and Media Coverage”. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=17287&ref=9179&lan=en

-          15th Extraordinary Meeting of the Council of Foreign Ministers. 21/01/2018. “15th Extraordinary Meeting of the Council of Foreign Ministers of the Member States of the Organization of Islamic Cooperation Regarding the Ballistic Missile Firedby the Houthi Militias toward Riyadh”. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=17279&ref=9180&lan=en

-          OIC Contact Group. 21/01/2018. “OIC Contact Group warns of Yemen becoming a haven for terrorist organizations and a threat to neighboring countries”.https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=17277&ref=9178&lan=en

-          OIC S G.30/01/2018. “OIC Calls for Immediate Response to the Appeal by Pro-legitimacy Alliance to Stop Clashes in Aden”. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=17323&ref=9193&lan=en
-          The Meeting of Permanent Representatives. 08/08/2018. “Final Communiqué of the Meeting of Permanent Representatives on Houthi militias’ aggression on two Saudi oil tankers and their targeting of maritime navigation and international trade in Bab Al-Mandab strait in the Red Sea”. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=19898&ref=11428&lan=en
-          OIC S G.08/08/2018. “The Secretary General Calls on the International Community to Protect Navigation in the Red Sea and to Counter Houthi Piracy”. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=19897&ref=11427&lan=en

-          OIC S G.28/09/2018. “The OIC Secretary-General warns of Houthi's exploitation of the United Nations in the consolidation of his coup”. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=20068&ref=11496&lan=en

-          OIC S G. 06/12/2018. OIC Welcomes UN-Sponsored Yemen Talks in Sweden. https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=20362&ref=11612&lan=en

-          The OIC S G.14/12/2018. “OIC Welcomes Outcome of Yemeni Peace Talks in Sweden”, https://www.oic-oci.org/topic/?t_id=20399&ref=11625&lan=en

-          OIC/SUM-14/2019/FC. “FINAL COMMUNIQUE OF THE 14TH ISLAMIC SUMMIT CONFERENCE . (SESSION OF HAND IN HAND TOWARD THE FUTURE)  MAKKAH AL-MUKARRAMAH”, KINGDOM OF SAUDI ARABIA  31 MAY 2019 (26 RAMADAN 1440 A.H.)

-          OIC/CFM-46/2019/POL/RES/FINAL. Resolution No. 16/46-POL “On Solidarity with Yemen and Support for Constitutional Legitimacy”. RESOLUTIONS ON POLITICAL AFFAIRS ADOPTED BY THE 46TH SESSION OF THE COUNCIL OF FOREIGN MINISTERS (SESSION OF FIFTY YEARS OF ISLAMIC COOPERATION: ROADMAP FOR PROSPERITY AND DEVELOPMENT) ABU DHABI, UNITED ARAB EMIRATES 1-2 MARCH 2019 24-25 JUMADAH AL-THANI 1440 H
 
-شورای امنبت سازمان ملل
- S/RES/2216(2015). Security Council Distr: General 14 April 2015
  • تاریخ دریافت: 02 اردیبهشت 1399
  • تاریخ بازنگری: 15 مرداد 1399
  • تاریخ پذیرش: 29 مرداد 1399