رفتار سیاسی-اجتماعیِ ویروس کرونای جدید (کووید-19) (با نگاهی به شرایط سیاسی-اجتماعی ایران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه شیراز

چکیده

همانند هر پدیده جغرافیایی و طبیعی همچون سیل، زلزله، تغییرات زیست‌محیطی و غیره که آثار و پیامدهایی بر حیات سیاسی-اجتماعی انسان‌ها دارد، به نظر می‌رسد پدیده ویروس کرونای جدید نیز از زمان شیوع و بالأخص از زمان همه‌گیری آن،آثار و پیامدهایی بر زندگی سیاسی- اجتماعی انسان‌ها داشته که توجه اندیشمندان و آشنایان به علوم سیاسی-اجتماعی را به خود جلب کرده است. بررسی آثار، پیامدهای احتمالی و راهکارهای مقابله با آن از زمان همه‌گیری این ویروس نیازمند رویکردهای علمی و دانشگاهی مستحکمی است تا مسیر سیاستگذاری کنونی و آینده دولت‌ها را به شکل صحیح هموار و هدایت کند. در این راستا، نوشتار حاضر با هدف بررسی و شناسایی الگوی رفتار سیاسی-اجتماعی ویروس کرونای جدید با رویکرد رفتارشناسی (روش تبیینی-علّی) و به‌صورت اکتشافی بدین نتیجه دست‌یافته که الگوی واگرایی واقعی و همگرایی مجازی محتمل‌ترین و مناسب‌ترین الگوی پیشنهادی شناسایی و بررسی رفتار اجتماعی-سیاسی ویروس کرونای جدید است؛ با این توضیح که در حالی که ویروس کرونای جدید موجب واگرایی پدیده‌های اجتماعی-سیاسی همچون جامعه مدنی، دولت‌ها، اعتراضات و مطالبات سیاسی در زندگی واقعی و عینی انسانها شده است اما از سوی دیگر، زمینه‌های تشدید روند ورود انسان‌ها به فضای مجازی و گسترش ارتباطات شبکه‌ای و تعاملی را فراهم آورده است. توجه به الگوی فوق، مقامات و متصدیان سیاسی و اجتماعی ایران را در مواجهه با پیامدها و آثار احتمالی آن در آینده پیش‌روی آماده‌تر و برنامه‌ها و راهبردهای عملی‌تر و منطقی‌تر را ضروری می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Political-Social Behavior of New Coronavirus (COVID-19) (a view of socio-political situation in Iran)

نویسنده [English]

  • heidar shahriari

faculty of political science at shiraz university

چکیده [English]

New coronavirus phenomena, such as all other geographical and natural phenomena like flood, earthquake, ecological changes etc. which have had influences and impacts on people's political-social life, seems has affected people's political-social life in some way since it's epidemic and particularly it's pandemic, thereby, it has attracted the political-social scientists' attraction. In order to survey the effects, impacts and defensive solutions of this virus, since it's pandemics, it needs fundamental, scientific and academic approaches to direct the present and future of state administrations in a correct direction. Accordingly, this writing, with the purpose of assessment and recognition of political-social model of coronavirus behavior, through behaviorism approach (causative-explanatory method) and based on heuristic methodology, has found that the real divergence and virtual convergence model is the most possible and appropriate model which is proposed for the assessment and recognition of new coronavirus political-social behavior; it means, while the new coronavirus has induced the divergence of social-political phenomena, such as civil society, states, political demands and protests in real life, it has also provided the opportunities for people entrance, on a broaden way, into virtual space and the opportunities for developing networked and interactive communications. Attending to the model, by Iranian political and social authorities, makes them more prepared regarding the possible influences and impacts of new coronavirus in future and leads to rational and practical programs and strategies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • new coronavirus
  • political-social behaviorism
  • real divergence
  • virtual convergence
  • socio-political situation in Iran
- افضلی، رسول و مصطفی محمدجانی (1387)، «همگرایی و واگرایی سیاسی در حوزه کاسپین و حوزه‌های پیرامونی آن»، فصلنامه مطالعات سیاسی، ص 121-134
- آرون، ریمون (١٣۶۶)، مراحلاساسیاندیشهدرجامعه‌شناسی (ج 2)، ترجمه باقر پرهام، تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی
- آشوری، داریوش (1381)، دانشنامه سیاسی (فرهنگ اصطلاحات و مکتب‌های سیاسی)، چاپ هشتم، تهران: انتشارات مروارید
- آگبرن، ویلیام ف. و مایر اف. نیم کوف (1353)، زمینه جامعه‌شناسی، تهران: شرکت سهامی کتاب‌های جیبی
- باتامور، تام و ویلیام آوتویت (1392)، فرهنگ علوم اجتماعی قرن بیستم، ترجمه حسن چاوشیان، تهران: نشر نی
- بشیریه، حسین (1386)، آموزش دانش سیاسی، چاپ هفتم، تهران: نشر نگاه معاصر
- حاجی ده­آبادی، محمدعلی (1399)، «از بحران کرونا تا بحران سیاست جنایی»، مجله حقوق اسلامی، سال هفتم، شماره 64، بهار
- خداپرستی، فرج‌الله (١٣٩۵)، فرهنگجامعواژگانمترادفومتضادزبانفارسی، شیراز: دانشنامۀ فارس
- دورکیم، امیل (1398)، قواعد روش جامعه‌شناسی، ترجمه محمدعلی کاردان، چاپ یازدهم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران
- روشه، گ. (1387)،مقدمه‌ایبرجامعه‌شناسیعمومی (کنش و سازمان اجتماعیترجمه هما زنجانی زاده، انتشارات سمت
- ریتزر، جورج (1388)، نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، چاپ چهاردهم، تهران: انتشارات علمی
- صدیقی اورعی، غلامرضا، احمد فرزانه و دیگران (1398)، مبانی جامعه‌شناسی (مفاهیم و گزاره‌های پایه(، قم: انتشارات حوزه و دانشگاه
- طاهری­کیا، حامد (1399)، «راهکارهایی برای استفاده از فضای مجازی در مباره با ویروس کرونا» ویژه­نامه جستارهایی در ابعاد فرهنگی و اجتماعی بحران ویروس کرونا در ایران، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، صص 155-169
- عمید، حسن (1388)، فرهنگ عمید، تهران: موسسه انتشارات امیرکبیر
- کشاورز، خدیجه (1399)، «ویروس کرونا، ما نظاره­کنندگان نگران و توسعه روابط انسانی»، ویژه­نامه جستارهایی در ابعاد فرهنگی و اجتماعی بحران ویروس کرونا در ایران، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، صص 13-28
- کولایی، الهه (1379)، «تحول در نظریه‌های همگرایی»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی (دانشگاه تهران)، ص 155-194
- ماحوزی، رضا (1399)، «کرونا ویروس و دوگانه ناسیونالیسم و انترناسیونالیسم»، ویژه­نامه جستارهایی در ابعاد فرهنگی و اجتماعی بحران ویروس کرونا در ایران، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، صص 35-50
- محمدی، ی (1344)، همگرایی و سیر تطور و تکامل آن، درس‌هایی از مکتب اسلام، ص 44-57
 
- Aliakbari Dehkordi, Mahnaz, Fatemeh Eisazadeh & Susan Aghjanbaglu (2020), "Psychological Consequences of Patients with Coronavirus (COVID- 19): A Qualitative Study", Iranian Journal of Health Psychology, Vol. 2, No. 2, Serial Number 4, p. 9-20, Autumn 2019-Winter 2020
- Castells, Manuel (2001), Internet Galaxy, New York: Oxford University Press Inc.
Dijk, J. V. (2014), The Network Society, 3th edition, New York:  SAGE Publications Ltd
-Gong, B.,Shrui Zhang,Lingran Yuan & Kevin Z. Chen (2020) "A balance Act: Minimizing Economic Loss While Controlling Novel Coronavirus Pneumonia", Zhejiang University: Journal of Chinese Governance, Vol 5 (2), p: 52-75.
- Jenkins, Henry (2006), convergence Culture: Where Old and New Media CollideNew York: New York University Press.
- Lee, S. M., W. S. Kang, A. Cho, T. Kim & J. K. Park (2018): "Psychological Impact of the 2015 MERS Outbreak on Hospital Workers and Quarantined Hemodialysis Patients", Comprehensive Psychiatry, 87, 123-127 (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7094631/)
- Long, Nicholas J. (2020), "From Social Distancing to Social Containment: Reimagining Sociality for the Coronavirus Pandemic", Medicine Anthropology Theory Quarterly, London: The London School of Economics And Political Science (http://eprints.lse.ac.uk/103801/)
- Morin, Edgar (2020), "Ce que nous dit le coronavirus", Libération magazine, Mars 12, (https://www.liberation.fr/debats/2020/03/12/ce-que-nous-dit-le-coronavirus_1781476)
- Ritzer, George (2009), The McDonaldization of Society, Los Angeles: Pine Forge Press
- Schaller, M., D. R. Murray & A. Bangerter (2015) "Implications of the Behavioural Immune System for Social Behaviour and Human Health in the Modern World", Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 370, 1–10 (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4410372/)
- Sibley, C. G., L. M. GreavesN. SatherleyM. S. WilsonN. C. OverallC. J. LeeP. MilojevJ. BulbuliaD. OsborneT. L. MilfontC. A. HoukamauI. M. DuckR. Vickers-JonesF. K. Barlow (2020), "Short-Term Effects of the Covid-19 Pandemic and a Nationwide Lockdown on Institutional Trust, Attitudes to Government, Health and Wellbeing" American Psychological Association (https://psyarxiv.com/cx6qa)
- Smith, G. (1972), Politics In Western Europe, London: Heineman publication
  • تاریخ دریافت: 16 خرداد 1399
  • تاریخ بازنگری: 31 مرداد 1399
  • تاریخ پذیرش: 25 شهریور 1399