نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 دانشیار علوم سیاسی (سیاستگذاری عمومی) دانشکده حقوق و الهیات دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

مناقشات جزئی ذاتی از فرآیند انتخابات هستند که ممکن است در هر مرحله از فرآیند چرخه انتخاباتی روی دهند. هدف پژوهش حاضر، بررسی شباهت و تفاوت سازوکارهای به کار گرفته شده در حل و فصل مناقشات پساانتخاباتی ریاست جمهوری کنیا 2017، افغانستان 2009 و ایران 1388/2009 است. سنت و استراتژی مقایسه در این پژوهش به ترتیب، کیفی، توصیف عمیق و مورد محور با N کوچک بوده است. براساس یافته های پژوهش، سیستم و رویکرد غالب در حل و فصل در کشورهای کنیا و افغانستان، تلفیقی؛ به معنای به کارگیری ترکیبی از سازوکار های رسمی/ دولتی و غیر رسمی/غیر دولتی است، در حالی که در ایران، سیستم و رویکرد غالب، رسمی است و کاربردی از سازوکارهای غیررسمی حل و فصل مناقشه به رسمیت شناخته نشده است. استفاده از سازوکارهای رسمی در هر سه کشور، از جمله شباهت های یافت شده در آن ها بوده است، با این تفاوت که در موارد کنیا و افغانستان به کارگیری این سازوکارها منجر به پذیرش درخواست کاندیداهای معترض و در نهایت، حل و فصل مناقشه شده اما در ایران، درخواست کاندیداهای معترض رد شده است. پژوهش حاضر نشان می دهد، اصلاح قوانین و نهادهای مدیریت انتخاباتی با تمرکز بر موضوع حل و فصل مناقشات احتمالی با «درس آموزی» از موقعیت های مناقشه آمیز گذشته می تواند به ایجاد ساز و کارهایی جدید اعم از رسمی و غیررسمی و یا مکمل منتج شود که به طرفین مناقشه اجازه می دهد تا مناقشه به گونه ای سازنده، منصفانه و خلاقانه و سریع تر حل و فصل شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Comparative Study of Resolution Mechanisms of Presidential Election Disputes in Kenya (2017), Afghanistan (2009) and Iran (2009)

نویسندگان [English]

  • Sara Poorsheikhali 1
  • Sedigheh Sheikhzadeh Joushani 2
  • Yahya Kamali 3

1 Graduated of master in political science, Shahid Bahonar University of Kerman

2 Assistant Professor of Political Science (Iranian Studies) at Faculty of Law and Theology, Shahid Bahonar University of Kerman

3 Associate professor of political science (public policy)at faculty of law and theology, Shahid Bahonar university of Kerman

چکیده [English]

This research aims to identify and describe similarities and differences of mechanisms used to resolve three post-election disputes of presidential elections of Kenya 2017, Afghanistan 2009 and Iran 2009. Tradition and comparative strategy in this study were qualitative-in-depth and case-oriented with n, respectively. To achieve this benchmark, a researcher-made conceptual framework has been used, as well as the library-documentary method to collect the data. Based on the findings of the study, the system and the dominant approach in resolving the presidential election disputes in Kenya and Afghanistan is integrated, i.e. the use of a combination of official/governmental and non-official/non-governmental mechanisms. While in Iran, the dominant system and approach is formal/governmental, and no application of informal/alternative dispute resolution mechanisms has been recognized. Moreover, the formal mechanisms used in all three comparisons has been included in the similarities found them, with the difference that in Kenya and Afghanistan, the application of these mechanisms has led to the acceptance of requests of protester candidates and ultimately to the resolution and end of disputes. While in Iran, the protester candidates’ requests have been rejected.
The current comparative analysis indicates that reforming electoral management laws and institutions with the specific function of resolving potential disputes in an electoral cycle with “learning” from the previous controversial situations may lead to the creation of new mechanisms, including formal, informal or complementary. These mechanisms allow the parties of the dispute to resolve the dispute more constructively, fairly, creatively and rapidly through cooperative actions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Election
  • Electoral Dispute
  • Electoral Dispute Resolution Mechanisms
  • Kenya
  • Afghanistan
  • Iran
اسکندری، صالح؛ جعفری نژاد، مسعود؛ و گلشنی، علی رضا (1395)، «عاملیت اجتماعی شخصیت رهبری با رخداد سیاسی مطالعه موردی انتخابات 1388»،  فصلنامه پژوهش های راهبردی سیاست، سال پنجم، ش 19، صص 41-9.
توسلی جهرمی، منوچهر (1381-1380)، «نگاهی به شیوه های جایگزین حل اختلاف (ADR) در مقررات جدید اتاق بازرگانی»، مجلة حقوقی، نشریة دفتر خدمات حقوقی بین المللی جمهوری اسلامی ایران، ش 26 و 27، ص 382-365.
خاتمی، محمد (1388)، «رفراندوم قانونی، راه برون رفت از بحران کنونی است»،  28 تیر 1388 در دسترس در: https://www.dw.com/fa-ir/.
خامنه ای، علی(1388)، «خطبه های نماز جمعه تهران»، 29/3/1388، در دسترس در: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=7190
دهقانی، جواد؛ ملکوتیان، مصطفی (1394)، «نقش راهبردی مقام معظم رهبری در ناکام گذاردن وقایع انتخابات ریاست جمهوری سال 1388»،  فصلنامه علمی- پژوهشی انقلاب اسلامی، سال دوازدهم، ش 43، صص 138-121.
دعدلیی وزارت (1392)، افغانستان اسلامی جمهوریت، دعدلیی وزارت، رسمی جریده، شماره نمبر مسلسل 1112، ناشر: وزارت عدلیه، کابل.  در دسترس در: www.moj.gov.af.
سایت بی بی سی فارسی، الف (1396)، «دیوان عالی کنیا انتخابات ریاست جمهوری را باطل کرد»،10 شهریور 1396 در دسترس در:  www.bbc.com..
سایت تابناک (1396)، «بحران در کل کنیا پس از انتخابات ناتمام ریاست جمهوری»، 7 آبان 1396 در دسترس در: https://www.tabnak.ir.
سایت شورای نگهبان (1391)، «قانون انتخابات ریاست جمهوری ایران با آخرین اصلاحات»، 17 اسفند 1391 در دسترس در: https://shora-gc.ir.
شریفیان، جمشید؛ فراهانی، رحمان (1393)، «قدرت نرم رهبری و مردم ایران در مدیریت ناآرامی ها (مطالعه موردی: حوادث انتخابات ریاست جمهوری سال 1388»، امنیت پژوهشی، سال سیزدهم: ش 45.
عالی پور، حسن (1394)، « نظام حقوقی انتخابات و حق انتخاب در جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال هجدهم، شماره 3، ش 69.
علی حسینی، علی؛ قائمی، فهمیه؛ و ابراهیمی، علی (1396)، «بررسی روش مقایسه ای در مطالعات فلسفی- سیاسی»، فصلنامه مطالعات معرفتی، در دانشگاه اسلامی 70 / سال بیست و یکم، ش 1.
غفاری، مصطفی (1397)، فتنه تغلّب (روایت هایی از متن و فرامتن فتنه 88)، تهران: نهضت نرم افزاری (وابسته به انتشارات انقلاب اسلامی).
قاضی شریعت پناهی، ابوالفضل (1384)، بایسته های حقوق اساسی، تهران: انتشارات میزان.
 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1368(1388)، به اهتمام ابوذر بهروزی، آفرین مطلبی مقدم، تهران: انتشارات نوآور.
قیصری، نورالله؛ طاهری فدافن؛ دانیال؛ و باقری فارسانی، مهدی(1394)، «مدیریت انتخابات در ایران؛ کیفیت و ارزیابی اجرا»، فصلنامه پژوهش های راهبردی سیاست، سال چهارم، ش 13.
ماهروئیان، مرضیه (1389)، بازتاب پوشش خبری دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران در مطبوعات (تحلیل محتوای روزنامه های اعتماد ملی،کلمه سبز، فرهنگ آشتی، وطن امروز طی دوره کارزار انتخاباتی، 21-2 خرداد 1388). پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی.
محمدی، منوچهر؛ معین پور، مسعود (1390)، «اصول حاکم بر سبک مدیریت رهبر انقلاب اسلامی در کنترل و مهار وقایع انتخابات 1388»،  پژوهشنامه انقلاب اسلامی، سال اول، ش 1.
هاشمی رفسنجانی، الف (1388)، «متن کامل نامه هاشمی رفسنجانی به رهبر معظم انقلاب اسلامی»، 19 خرداد 1388 در دسترس در: https://www.mehrnews.com.
هاشمی رفسنجانی، ب (1388)، «خطبه های آیت الله هاشمی رفسنجانی در نماز جمعه»، 26 تیر 1388 در دسترس در: .https://old.alef.ir
هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) (2009)، کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان- هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، نظارت مشترک بر حقوق سیاسی، انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی، گزارش دوم.
Akbar, Shahrzad., Akbar, Zubaida (2011), ''Elections and conflict in Afghanistan, International Policy Analysis'', Available at: https://library.fes.de.
Alem, Yasmin (2011), ''Duality by Design: the Iranian Electoral System, International Foundation for Electoral Systems (IFES)'', Available at: www.IFES.org
Barakzai, Zekria (2013), ''2014 Presidential and Provincial Council Elections in Afghanistan, united State Institute of Peace, Special Report'', Available at: www.usip.org.
Carter Center (2018), ''Kenya 2017 General and Presidential Elections, Final Report'', Available at: www.cartercenter.org.
Darmanovic, Srdjan (2010), ''Electoral Disputes- Procedural Aspects In: Supervising Electoral processes (2010), Council of Europe Publishing'', Available at: https://book.coe.int.
Democracy International (2010), ''U.S. Election Observation Mission to the Afghanistan Presidential and Provincial Council Elections 2009'', Final Report, Afghanistan Election Observation 2009.
Esser, Frank., Vliegenthart, Rens (2017), ''Comparative Research Methods'', Available at: https: doi.org/10.1002/9781118901731.iecrmoo35.
EUEOM (2018), ''Republic of Kenya European union Election observation Mission (EUEOM), Final Report, General Elections 2017'', this Report Available on the EU EOM Kenya 2017 Website” https://eeas. Europa.eu/election-observation-missions/eom-kenya-2017-en.
Fischer, Jeff (2002), ''Electoral Conflict and Violence: A Strategy for Study and Prevention'', In: IFES White Paper, Available at: http://aceproject.org lero.en/topics lelections-security/ UNPAN 192.
Gleb, Alan., Diofasi, Anna (2016), ''Biometric Elections in Poor Countries: wasteful or a Worth While Investments?'', Available at: http://www.cgdev.org/ publication/ biomtric election-poor countries- wasteful-or-worthwhile-investment.
IEBC (2013), ''Independent Electoral and Boundaries Commission Dispute Resolution committee, case Digest, Decisions of the IEBC Dispute Resolution committee'', Available at: https: // www.eisa.org.za.
Johnson, Olan., O’Hearn, Monica (2016), ''Assessing the Risk of Violence in Afghanistan’s 2016 Parliamentary Elections, Georgetown University- Democracy and Governance Program, Assessment Report Prepared for Course “Political and Electoral Violence: Analysis for the Policy and Practitioner Communities''.
Katzman, Kenneth (2015), ''Afghanistan: Politics, Elections, and Government Performance, , Congressional Research Service, Information the Legislative debate since 1914'', Available at: www.crs.gov.
Khaled, Mohammed Aman., Kulliyyah, Ahmad Ibrahim (2008), ''Mediation: Avaibale Mechanism in Africa's Political Crisis- A Case Study of Kenya's Post-Election Crisis 2008'', International Islamic university Malaysia.
Koge, Edvin. S. K (2017), ''Managing Election Disputes in Africa: An Analysis of Ghana and Kenya, , This Dissertation is Submitted to the university of Ghana, Legon in Partial Fulfillment of the Requirements for the Award of the Master of Arts Degree in international Affairs, university of Ghana'', Available at:  http: //ugspace.ug.edu.gh.
Musila, G, Sihanya, B., Ongoya, E. & Thiankolu, M (2013), ''Handbook on Election Disputes in Kenya, context, Legal Framworkm, Institutions and Jurisprudence, Published by Law Society of Kenya with support from GIZ and Judiciary'', Available at:  http: //papers.ssrn.com.
Mutunga, willy., Mutua, Eric (2013), ''Hand Book on Election Dispute's in Kenya, law society of Kenya with support from GIZ and Judiciary''.
Nkansah, Lydia (2015), ''Dispute Resolution and Electoral Justice in Africa the Way for Word'', Available at: https://www.codsria.org>IMG>.
Odhiambo, O. F (2016), ''Reforming Elections Management and Administration in Kenya: the case for Independent Electoral and Boundaries commission (IEBC), Thesis submitted to the university of Nairobi in Partial Fulfillment of the Requirements for the Award of the Degree of Master of laws (LL.M) Law, Governance and Democracy, the university of Nairobi School of law'', Available at: ‹erepository.uonbi.ac.ke.
Odote, C., Musumba,  L (2016), ''Resolving Disputes from the 2013 Elections in Kenya and the Emerging Jurisprudence, Balancing the Scales of Electoral Justice, Published by: International Development law organization (IDLO)'', Available at: https://www.idlo.int.
The International Republican Institute (2009), ''Afghanistan Presidential and Provincial Council Elections, Election Observation Mission, Advancing Democracy Worldwide''.
Wikipedia (2017), ''List of Controversial Elections'', Available at: https://en.m.wikipedya.org.