تحلیل روایت کنش جمعی روزنامه‌نگاران؛ از توسعه‌ی مطبوعات در ایران تا نهادینه نشدن توسعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

2 دانشیار جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده‌ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

3 دانشیار جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

چکیده

تحلیل روایت کنش جمعی روزنامه‌نگاران از نهادسازی با رویکردی میان‌ رشته‌یی، درصدد است تا به بررسی فقدان نهادسازی مطبوعاتی در ایران بپردازد و فقدان توسعه‌ی پایدار مطبوعات در ایران را از منظر «عاملیت نهادی» مورد بررسی قرار دهد. بررسی نقش تشکل‌های صنفی مطبوعاتی در نهادسازی توسعه‌ی مطبوعات در ایران و تثبیت شاخصه‌های توسعه‌ی رسانه از دریچه‌ی مفهوم «کنش جمعی»، رویکرد نظری این تحقیق را تشکیل می‌دهد.
داده‌های مورد نیاز با انجام مصاحبه‌ی روایتی با روزنامه‌نگاران و بهره‌گیری از متون و داده‌های کتبی جمع‌ آوری شد. برای تحلیل داده‌ها از شیوه‌ی تحلیل روایتی، با بهره‌گیری از مدل تماتیک برای مضمون‌سازی استفاده گردید. واحد تحلیل فرد روزنامه‌نگار است و واحد تحلیل داده‌ها، بافت روایتی است. با استفاده از نمونه‌گیری «هدفمند ترکیبی» تلاش شد تا دستیابی به «نمایابی یا تطبیق‌پذیری داده‌ها» امکان‌‌پذیر شود.
نتایج بیانگر آن هستند که در تشکل‌های صنفی مطبوعاتی روابط «غیریت‌سازانه» با سایر نهادهای قدرت، جای خود را به روابط با «همکاران» می‌دهد که اغلب امکان دستیابی به «اجماع» لازم برای برداشتن گام‌های موثر در توسعه در نهادهای صنفی و انجام کنش‌های جمعی موثر را از میان برده و یا به شدت کاهش می‌دهد.
همچنین فرآیندهای ناپایدار توسعه‌ی مطبوعات در ایران به ویژه در مجموعه‌ها و انجمن‌های صنفی دچار فقدان «روابط موثر اجزا»ست، که نهادسازی کنش‌ جمعی را با مشکل مواجه می‌کند. منابع هویتی و حرفه‌یی به منابع مادی پیوند ندارد و از اینرو نمی‌تواند به «اقدامات هژمونیک» که برای تثبیت گفتمان‌های توسعه لازم است منجر شود. این تحقیق پس از خرداد 76 تا خرداد 1401 را شامل می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The narrative analysis of the collective action of journalists; from the development of the press in Iran to the absence of developmental institution-building (reform period)

نویسندگان [English]

  • Nasrin Pourhamrang 1
  • Mohammad Esmaeil Riahi 2
  • Nader Razeghi 3
1 Ph.D. student in Sociology, Department of Social Sciences, Faculty of Humanities and Social Sciences, Mazandaran University, Babolsar, Iran.
2 Associate Professor of Sociology, Department of Social Sciences, Faculty of Humanities and Social Sciences, Mazandaran University, Babolsar, Iran.
3 Associate Professor of Sociology, Department of Social Sciences, Faculty of Humanities and Social Sciences, Mazandaran University, Babolsar, Iran.
چکیده [English]

Through an interdisciplinary approach, the narrative analysis of the journalists' collective action on institution-building aims at investigating the absence of journalism institution-building in Iran and scrutinizing the sustainable development of the press from the perspective of “institutional agency.” A review of the role of press syndicates in the institution-building of the development of the press in Iran and consolidation of the media development indices from the prism of the concept of “collective action” constitutes the theoretical approach of the study.
The data required were gathered through the conduction of in-depth narrative interviews with journalists as well as building on textual sources and data available in written forms. For data analysis based on narrative analysis, the thematic model has been used for thematization. The individual analysis unit is the journalist, and the data analysis unit is narrative texture. Drawing on the mixed purposive sampling method, an effort has been made to ensure compatibility sampling to achieve representativeness.
The results signify that in press syndicates, “antagonizing” connections with other power centers are replaced by relationships with the “co-workers” that often eliminate the possibility of a consensus for taking effective steps in developing the unions and furthering impactful collective action, or significantly curtail such possibilities.
the unsustainable development processes of the press, especially in professional collectives lack the “effective connection of the constituents” that hamper the institution-building of the collective action. Identity-oriented and professional resources are not linked to material resources and cannot result in “hegemonic actions” required for solidifying the development discourses.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Press"
  • "journalists"
  • "collective action"
  • "institutional agency"
  • "trade unions"
  • تاریخ دریافت: 17 مهر 1401
  • تاریخ بازنگری: 09 آذر 1401
  • تاریخ پذیرش: 14 دی 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 14 دی 1401