گفتمان پهلوانی و رهبران آرمانی در فرهنگ سیاسی ایران معاصر (مطالعه موردی امیرکبیر و مصدق)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی،واحدرباط کریم،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران

2 دکتری تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

چکیده
هدف از پژوهش حاضر بررسی و تحلیل گفتمان پهلوانی در فرهنگ سیاسی ایرانی به‌عنوان یکی از مسائل مهمی است که در خصوص گرایش قهرمان‌پروری و منجی‌گرایی سیاسی در تاریخ معاصر ایران به چشم می‌خورد و سعی شده تا با روش گفتمانی و مطالعه موردی این پدیده مورد تجزیه تحلیل قرار گیرد و ضمن تحلیل مؤلفه‌های اصلی گفتمان پهلوانی در فرهنگ سیاسی ایران به ارزیابی و نقد پیامدهای آن در نگرش‌ها و رفتارهای سیاسی ایرانیان پرداخته شود. توجه به تأثیر گفتمان پهلوانی بر گسترش روحیه قهرمان‌پروری و ارائه تصویر اسطوره‌ای از رهبران سیاسی که منجر به پرهیز از نگاه واقع‌بینانه و منتقدانه به عملکرد آنها شده است با تمرکز بر دو شخصیت نسبتاً محبوب سیاسی در تاریخ معاصر ایران که سرنوشت این دو فرد نشان از عدم موفقیت آنها در تحقق کامل اهدافشان دارد؛ از مهم‌ترین یافته‌های این پژوهش است. نتیجه کلی این پژوهش نشانگر آن است که گفتمان پهلوانی و سیطره آن بر فرهنگ سیاسی ایرانی ضمن ارائه یک نگاه آرمان‌گرایانه به کنشگران و رهبران سیاسی آنها را به قهرمانان ملی تبدیل کرده و نقدوتحلیل بی‌طرفانه عملکردشان را در راستای شناخت بهتر تحولات سیاسی و تاریخی ناممکن ساخته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Pahlavani discourse and idealistic leaders in contemporary Iranian political culture (Case study: Amir Kabir and Mossadegh)

نویسندگان English

rozhan hesam ghazi 1
Mohammad nezhadiran 2
1 Department of Political Science, Rabat Karim Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Doctorate in Political Science, Islamic Azad University, Science and Research Unit, Tehran
چکیده English

Abstract:
The aim of the current research is to investigate and analyze the Pahlavani discourse in Iranian political culture as one of the important issues that can be seen regarding the trend of heroism and political saviorism in the contemporary history of Iran, and an attempt has been made to analyze this phenomenon with the discourse method and case study. and while analyzing the main components of Pahlavani discourse in Iran's political culture, evaluate and criticize its consequences in the political attitudes and behaviors of Iranians. Paying attention to the influence of Pahlavi discourse on the expansion of the spirit of heroism and presenting a mythical image of political leaders that has led to avoiding a realistic and critical look at their performance by focusing on two relatively popular political figures in the contemporary history of Iran whose fate shows the lack of Their success is in the full realization of their goals; It is one of the most important findings of this research. The general result of this research shows that the Pahlavani discourse and its control over Iranian political culture, while presenting an idealistic view of activists and political leaders, has turned them into national heroes and has made it impossible to criticize and analyze their performance impartially in order to better understand political and historical developments. .

کلیدواژه‌ها English

Discourse of Pahlavani
idealistic leaders
political culture
Amirkabir
Mossadegh
آبراهامیان، یرواند (1377) ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل‌محمدی و محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی.
آبراهامیان، یرواند (1392) کودتا، ترجمه محمدابراهیم فتاحی، تهران: نی.
آدمیت، فریدون (1348) امیرکبیر و ایران، تهران: خوارزمی.
اقبال آشتیانی، عباس (1340) میرزاتقی خان امیرکبیر، تهران:دانشگاه تهران.
الموتی، مصطفی (۱۳۶۹) ایران در عصر پهلوی، ج۶، لندن: پکا.
امانت، عباس (1383) قبله عالم: ناصرالدین شاه قاجار و پادشاهی ایران(1313-1247)، ترجمه حسین کامشاد، تهران: کارنامه.
امیدسالار، محمود (1399) بوطیقا و سیاست در شاهنامه، ترجمه فرهاد اصلانی، معصومه پورتقی، تهران: بنیاد موقوفات محمود افشار با همکاری انتشارات سخن
امین‌الدوله، میرزاعلی خان (1341) خاطرات سیاسی امین الدوله، به کوشش حافظ فرمان فرماییان، تهران: دانشگاه تهران.
ایوری، پیتر (1373) تاریخ معاصر ایران از تاسیس تا انقراض سلسله قاجاریه، ترجمه محمد رفیعی مهرآبادی، تهران: انتشارات عطایی.
باقری شریف‌آبادی. مهدی حسن، خرد سیاسی در شاهنامه فردوسی، دانشگاه آزاد علوم و تحقیقات تهران، پایان‌نامه دوره دکتری،87-1388
بزرگمهر، جلیل (1363) مصدق در محکمه نظامی، تهران: تاریخ ایران.
بهرامی، وحید (1401) فکر سیاسی در شاهنامه فردوسی، تهران: قصیده سرا
بیانی، خان‌بابا (1375) پنجاه سال تاریخ ایران در دوره ناصری، جلد 3، تهران: نشر علم.
بیل، جمیز و لوئیس، ویلیام راجر (1372) مصدق، نفت، ناسیونالیسم ایرانی، ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و کاوه بیات، تهران: گفتار.
پرهام، باقر (1373) خرد سیاسی در ایران، با نگاه فردوسی مبانی نقد خرد سیاسی در ایران، تهران:مرکز.
پروین، ناصرالدین (1377) تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان، ج۱، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
تفضلی، احمد (1385) مینوی خرد، چاپ چهارم، تهران: توس.
حسن‌زاده، اسماعیل؛ تقوی، هدیه (1399) فرهنگ پهلوانی در تاریخ ایران (مجموعه مقالات همایش ملی)، تهران: نگارستان اندیشه.
دولت‌آبادی، یحیی (1362) حیات یحیی، تهران: انتشارات عطار و فردوسی.
راشد محصل. محمدتقی (1385) وزیدگی‌های زاداسپرم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
زنو، آر.سی (1384) زروان یا معمای زرتشتی‌گری، ترجمه تیمور قادری، تهران: امیرکبیر.
سرکیس، نیکال (1363) نفت تنها و آخرین شانس خاورمیانه، ترجمه ارسلان ثابت‌سعیدی، تهران: امیرکبیر.
سیدآبادی، علی‌اصغر(1403) از مصدق تاریخی تا مصدق اسطوره‌ای، تهران: انتشارات اگر.
عظیمی، فخرالدین (1372) بحران دموکراسی در ایران: 1320 تا 1332، ترجمه عبدالرضا هوشنگ‌ مهدوی، و بیژن نوذری، تهران: البرز.
فردوسی، ابوالقاسم (1386) شاهنامه، دفتراول ، برپایه چاپ مسکو، تهران: هرمس.
فوران، جان (1377) مقاومت شکننده: تاریخ تحولات اجتماعی ایران: از سال 1500 میلادی مطابق با 879 شمسی تا انقلاب، ترجمه احمد تدین تهران: رسا.
کاتم، ریچارد (1371) ناسیونالیسم در ایران، ترجمه احمد تدین تهران: کویر.
کاتوزیان، محمدعلی (1368) اقتصاد سیاسی ایران، ترجمه محمدرضا نفیسی و کامبیز عزیزی، تهران: پا
کاتوزیان، محمدعلی (1371) مصدق و نبرد قدرت، ترجمه احمد تدین،تهران: رسا.
کزازی، میرجلال‌الدین (1380) مازه‌ای راز(جستاری در شاهنامه) ، تهران: مرکز.
کسری، نیلوفر (1379) زنان ذی‌نفوذ درخاندان پهلوی، تهران: نشر نامک.
محیط طباطبایی، محمد (1366) تاریخ تحلیلی مطبوعات ایران، تهران: بعثت.
محیط طباطبایی، محمد و دیگران (1366) بهائیت آن گونه که هست، تهران: موسسه جام جم.
مصدق، محمد (1375) خاطرات و تالمات دکتر محمد مصدق، گردآوری ایرج افشار، تهران: علمی.
مکی، حسین (1364) دکتر مصدق نطق‌های تاریخی او در دوره پنجم و ششم تقنینیه، تهران: انتشارات علمی.
مکی، حسین (1373) زندگانی میرزا تقی‌خان امیرکبیر، تهران: چاپخانه پیام.
نوایی، عبدالحسین (1385) مهدعلیا به روایت اسناد، تهران: اساطیر.
هوشنگ مهدوی، عبدالرضا (1381) تاریخ روابط خارجی ایران، تهران:امیر کبیر.
هینلز. جان (1381) شناخت اساطیر ایران، ترجمه ژاله آموزگار و احمد تفضلی، تهران: چشمه.
یغمایی، اقبال (1376) مدرسه دارالفنون، تهران: سروا.
یمگانی، پارسا (1357) کارنامه مصدق، تهران: رواق.
Amanat, Abbas (1991) "The Downfall of Mirza Taqi Khan Amir Kabir and the Problem of Ministerial Authority in Qajar Iran". International Journal of Middle East Studies. 23 (4): 577–599.
Amanat, Abbas (2019) Iran : a modern history. New Haven.
Blommaert, Jan (2005) Discourse: A Critical Introduction, Cambridge and NewYork: Cambridge University Press.
Fairclough, Norman (2010) Critical Discourse Analysis: The Critical Study of Language. London: Longman.
Hansen, Lene (2006) Security as Practice Discourse Analysis and the Bosnian War, New York: Routledge.
Jacobs, Matthew (2011) Imagining the Middle East: The Building of an American Foreign Policy, 1918-1967, University of North Carolina Press.
Laclau, Ernesto (1990) New Reflections on the Revolution of our Time, London: verso.
Laclau, Ernesto (1993) Power and representation. In M. Poster (ed). Politics, Theory and Contemporary culture. New York: Columbia University Press.
Laclau, Erneso (1994) The Making of Political Identities, London: verso.
Laclau, Erneso (1996) Emancipation (s), London: Verso.
Laclau, Erneso&  Mouffe, Chantal (2001) Hegemony and Socialist Strategy. London: Verso Books.
Laclau, Ernesto (2005) On Populist Reason. Phronesis. London: Verso Books.
Larsen, Henrik (1997) Foreign Policy and Discourse Analysis Franse and Birtain and Europe, New York: Routledge.
Smith, Anna Marie (1998) Laclau and Mouffe The radical democratic imaginary ,London and New York:Routledge.
دوره 19، شماره 3 - شماره پیاپی 75
شماره 75
تابستان 1403
صفحه 51-84

  • تاریخ دریافت 10 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 26 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 27 مهر 1403