توسعه سیاسی در ایران بعد از انقلاب اسلامی در پرتو دو گفتمان "ایرانی- اسلامی" و"مدرن"

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم سیاسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی. تهران. ایران

2 دانشیارعلوم سیاسی، دانشکده علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استاد علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده
توسعه سیاسی در ایران از اهمیت زیادی برخوردار است، اما به نظر می‌رسد شناخت آسیب‌ها و چالش‌های آن و به‌ویژه نسبتی که توسعه سیاسی با گفتمان های فرهنگی و به تبع آن بررسی گفتمان های ایرانی- اسلامی و مقایسه با گفتمان های مدرن دارد به مراتب مهم‌تر و حیاتی‌تر است. این پژوهش با هدف تبیین تقابل گفتمان ایرانی- اسلامی و گفتمان مدرن و تاثیر آن بر توسعه سیاسی ایران پس از انقلاب است. در این راستا، سوال اصلی پژوهش آن است که، چرا توسعه سیاسی در ایران پس از انقلاب اسلامی در پرتو دو گفتمان ایرانی – اسلامی و گفتمان مدرن صورت نپذیرفته است؟ در تحقق و دستیابی به این پرسش، این فرضیه مطرح می گردد که؛ در بررسی گفتمان های ایرانی- اسلامی حاکم بر ایران پس از انقلاب اسلامی علیرغم ظرفیت های شتاب دهندگی و بسیج گری اجتماعی و سیاسی، ثبات سازی و همکاری های سرنوشت ساز تاریخی با گفتمان مدرن؛ در عرصه توسعه سیاسی به دلایلی چون ایده آل ها و آرمان ها و مبانی اندیشه ای و کارکردها متفاوت نتوانسته اند هماهنگی و همکاری معنادار، مستمر و عمیقی را در فرایند توسعه سیاسی رقم بزنند. پژوهش حاضر به روش کیفی و بحث نظری آن بر اساس نظریه تحلیل گفتمانی و روش گردآوری اطلاعات با تکیه بر منابع کتابخانه ای و اینترنتی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Political development in Iran after the Islamic revolution in the light of two "Iranian-Islamic" and "modern" discourses.

نویسندگان English

معصومه Mohammadi 1
Mojtaba Maghsoudi 2
Mohammad Tohidfam 3
1 Faculty of Political Science. Islamic Azad University, Central Tehran branch. Tehran. Iran
2 Department of Political Science, Islamic Azad University. Central Tehran Branch. Tehran Iran
3 Professor of Political Science, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

Political development in Iran is of great importance, but it seems that recognizing its harms and challenges and especially the relationship that political development has with cultural discourses and consequently examining Iranian-Islamic discourses and comparing them with modern discourses is far more important. It is more vital. This research aims to explain the contrast between the Iranian-Islamic discourse and the modern discourse and its impact on the political development of Iran after the revolution. In this regard, the main question of the research is why the political development in Iran after the Islamic revolution did not take place in the light of the Iranian-Islamic discourse and the modern discourse? In realizing and achieving this question, the hypothesis is raised that; In examining the Iranian-Islamic discourses ruling Iran after the Islamic Revolution, despite the capacities of acceleration and social and political mobilization, stability, and the decisive historical cooperation with the modern discourse; In the field of political development, due to reasons such as ideals, ideals, ideological foundations and different functions, they have not been able to achieve meaningful, continuous and deep coordination and cooperation in the process of political development. The current research is based on the qualitative method and its theoretical discussion is based on the theory of discourse analysis and the method of gathering information based on library and internet sources.

کلیدواژه‌ها English

Iranian-Islamic discourse
modern discourse
political development
Iran
Islamic revolution
آبراهامیان (1389)، «تاریخ ایران مدرن»، ترجمه: محمد ابراهیم فتاحی. تهران: نشر نی.
افتخاری، اصغر(1378)، چهره متغیر امنیت ملی: بررسی امنیت داخلی با رقابت سیاسی درجمهوری اسلامی ایران ، مطالعات راهبردی، سال 5، شماره 4، تابستان، صفحات 19-52.
ایزدی، رجب؛ رضایی پناه، امیر(1392)، مبانی اجتماعی و اقتصادی در گفتمان های سیاسی مسلط در جمهوری اسلامی ایران،پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ، سال4، شماره 4، صفحات 47-74.
افتخاری اصغر(1378)، چهره متغیرامنیت داخلی: بررسی نسبت امنیت داخلی با رقابت سیاسی در جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 4.
بهرامپور شعبانعلی(1394)، «زبان شناسی انتقادی در قالب گفتمان انتقادی، معرفی و نقد کتاب تحلیل گفتمان انتقادی، تالیف فردوس آقاگل»، فصل نامه نقد کتاب.
بشیریه حسین(1380)، «دیباچه ای بر جامعه شناسی سیاسی ایران: دوره جمهوری اسلامی»، تهران: نشر معاصر.
..........(1383)، «عقل در سیاست»، تهران: نگاه معاصر.
تاجیک محمدرضا(1377)، غیریت و هویت: شکل گیری گفتمان انقلابی در ایران، پژوهشنامه متین، شماره 1. زمستان.
............(1379)، «گفتمان و تحلیل گفتمانی»، تهران: انتشارات فرهنگ گفتمان.
.............(1377)، متن وانموده و تحلیل گفتمان، فصلنامه گفتمان، شماره دوم، صفحات 7-15.
جهانگیری جهانگیر و سجاد فتاحی(1390)، تحلیل گفتمان محمود احمدی نژاد در انتخابات ریاست جمهوری دوره دهم، مجله مطالعات اجتماعی ایران، دوره پنجم . شماره 3.
خواجه سروی غلامرضا و فیروز رادفر(1396)، تبیین تحول گفتمانی فرهنگ سیاسی: مطالعه موردی فرهنگ سیاسی ایران، فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، سال 11، شماره 38، صفحات 3-22.
خالق پناه کمال و علی سنایی(1398)، مدرنیته و صورت بندی گفتمانی سیاست فرهنگی: تحلیل گفتمان سیاست فرهنگی دولتی در ایران(1385ه.ش تا امروز)، نشریه جامعه شناسی کاربردی، سال 31، شماره پیاپی 79، شماره سوم، صفحات 57-74.
دهقانی فیروزآبادی سید جلال(1393)، «چرخه گفتمانی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران: از دولت بازرگان تا دولت روحانی»، تهران: نشر مخاطب.
دهقانی فیروز آبادی؛ سید جلال؛ عطایی، مهدی(1393)، گفتمان هسته ای دولت یازدهم، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال هفدهم، شماره1.
دهقانی محمد رضا و احمد اکبری(1396)، تحلیل گفتمان با رویکرد بر گفتمان سیاسی، فصلنامه پژوهش کاربردی در مدیریت و حسابداری، شماره6، تابستان، صفحات 150-163.
سریع القلم(1377)،« فرهنگ سیاسی در ایران»، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی
...........(1381)، «عقلانیت و آینده توسعه یافتگی ایران»، چاپ دوم، تهران: مرکز پژوهش های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.
سیف زاده حسین(1388)،« پانزده مدل نوسازی، توسعه و دگرگونی سیاسی»، تهران: نشر قومس.
عظیمی دولت آبادی امیر(1387)، جهانی شدن و سیاست فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، پژوهشنامه متین، شماره 41.
فرقانی محمد مهدی(1381)، تحول گفتمان توسعه سیاسی در ایران(از مشروطه تا خاتمی)، فصلنامه علوم اجتماعی، سال 5، شماره سوم، صفحات 5-35.
قبادزاده ناصر(1381)، «روایتی آسیب شناختی از گسست نظام و مردم در دهه دوم انقلاب»، تهران: فرهنگ گفتمان.
کدی نیکی آر(1383)، «نتایج انقلاب ایران»، ترجمه مهدی حقیقت خواه، تهران: قنوس
کیانی کیان(1390)، تحلیل گفتمان یا بحران مفاهیم، سایت شخصی.
مقدمی، محمدتقی(1390)، نظریه تحلیل گفتمان لاکلا و موفه و نقد آن، مجله معرفت فرهنگی اجتماعی، سال دوم، شماره دوم.
وفائی خسرو (1393)، توسعه سیاسی و سیاست مدرن: آسیب ها و چالش های توسعه سیاسی در ایران معاصر، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، سال دهم، شماره 29، زمستان. صفحات 75-90.
Alamdari, kazem (2005), »The Power Structure of the Islamic Republic: Transition from Populism to Clientelism, and Militarization of the Government»,Journal of Third World Quarterly, Vol. 26, No.8.
Fairclough, N. (2003), «Analysing Discourse: Textual Analysis for Social Research», New York: Routledge.
Hantington,Samuel.p(1979).«TheChangtoChang: Modernization,Psdk)Development,andPolitics,in:Comparative Modernization, Cyril E». Black,New York: the free press.
Laclau, Ernesto and Chantal Mouffe (2000), «Hegemony and Socialist Strategy», London: Verso Books.
Laclau, Ernesto & Mouffe, Chantal (1985) «Hegemony and Socialist Strategy: Towards a Radical Democratic Politics», Publisher: Verso Books.
دوره 19، شماره 4 - شماره پیاپی 76
شماره 76
پاییز 1403
صفحه 121-150

  • تاریخ دریافت 25 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 02 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 09 تیر 1403