تاثیر سرگشتگی نظری بر تداوم آنومی سیاسی در مناسبات دولت و جامعه در ایران، پس از انقلاب اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی،کرمانشاه، ایران.

چکیده
مناقشه نظری میان نیروهای سیاسی و اجتماعی مختلف در جهت برساختن ساختار سیاسی متناسب با بافتار اجتماعی در ایران، و تقارن آن با نابسامانی در حوزه های مختلف نظام اجتماعی از دوره کودتا علیه جنبش مشروطه(1299ه.ش)تاکنون، استمرار داشته است. در مقطع پس از پیروزی انقلاب اسلامی(1357ه.ش)، نیروهای سیاسی مسلط بر نهاد دولت در تحقق بهینه برنامه ها و اهداف کلان سیاستگذاری کشور در خصوص برقراری عدالت اجتماعی و توسعه پایدار، ناکام بوده اند. این موقعیت، همبستگی اجتماعی در جامعه سیاسی ایران را با چالش جدی مواجه نموده است. این مقاله این فرضیه را مطرح نموده است که: سرگشتگی نظری، عامل تاثیر گذار بر تداوم آنومی سیاسی در مناسبات دولت و جامعه در ایران، پس از پیروزی انقلاب اسلامی می باشد. برای تبیین فرضیه، پاسخ به سوال چگونگی تاثیر سرگشتگی نظری بر تداوم آنومی سیاسی در دوره انقلاب اسلامی را مورد مطالعه قرار داده است. براساس یافته ها، در وضعیت سرگشتگی نظری، جریان های سیاسی مختلف، با تقابل آرمانی با همدیگر و تاکید بر امتناع از تمایز، نهاد دولت را از کارکرد تنظیم گری در کلیت نظام اجتماعی خارج ساخته اند و متاثر از این وضعیت، آنومی سیاسی در مناسبات دولت و جامعه، تداوم پیدا کرده است. نوشتار حاضر با بهره گیری از مبانی نظری امیل دورکیم و بکارگیری روش توصیفی- نهادی به بررسی و تحلیل داده های گردآوری شده، از منابع کتابخانه ای پرداخته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The effect of theoretical confusion on the persistence of political anomie In the relations between the government and the society in Iran after the Islamic revolution

نویسندگان English

Farzad Rostami 1
Ghodrat Ahmadian 1
Shahpour Ramezani 2
1 Associate Professor, Department of Political Science, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran.
2 PhD Student in Sociology of Political Science, Department of Political Science, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran.
چکیده English

The theoretical conflict between various political and social forces in order to build a political structure appropriate to the social context in Iran, and its symmetry with the disorder in various areas of the social system, has continued since the coup against the Constitutional Movement (1299AH) until now. In the period after the victory of the Islamic Revolution (1357AH), the political forces dominating the state institution have failed to optimally realize the country's major policy-making programs and goals regarding the establishment of social justice and sustainable development. This situation has faced social solidarity in the Iranian political society with a serious challenge.This article has put forward the hypothesis that: theoretical confusion can be an influential factor in the continuation of political anomie in the relations between the state and society in Iran, after the victory of the Islamic Revolution. To explain the hypothesis, the answer to the question of how theoretical confusion affects the continuation of political anomie during the Islamic Revolution has been studied. Based on the findings, in a state of theoretical confusion, various political currents, by opposing each other in ideals and emphasizing the refusal to differentiate, have removed the institution of the state from the function of regulation in the overall social system, and as a result of this situation, political anomie in the relations between the state and society has continued.The present article, using the theoretical foundations of Emile Durkheim and employing the descriptive-institutional method, has examined and analyzed the data collected from library sources.

کلیدواژه‌ها English

Political anomie
theoretical confusion
refusal to differentiate
division of labor
solidarity rights
-آبراهامیان، یراوند(1403)، ایران بین دو انقلاب، ترجمه: احمد گل محمدی و محمد ابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی.
- ابراهیمبای سلامی، غلامحیدر(1385)، مناسبات دولت و جامعه، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 30.
- اخوان فرد و دیگران(1400)، حقوق همبستگی و نقش آن در شکوفایی نسل سوم حقوق بشر، مجله حقوق پزشکی،ویژه نامه نوآوری حقوقی.
-ارمکی آزاد، تقی و عارف وکیلی(1392)،مطالعه جامعه شناختی مفهوم هویت ملی میان اندیشمندان ایرانی،فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی، دوره دوم ،شماره1.
- اطاعت، جواد و عبد الرضا شجاعی نسب(1392)، سنجش شاخص های توسعه یافتگی در استانهای کشور 1383-1388ه.ش، فصلنامه مطالعات برنامه ریزی منطقه ای، شماره 12.
- ازغندی، سید علیرضا(1389)،تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران(1357-1320)، تهران: انشارات سمت.
- امام جمعه زاده، سید جواد(1400)، هویت،گفتمان و سیاستگذرای ایران در جهان اسلام، فصلنامه پژوهش های سیاسی جهان اسلام، سال یازدهم، شماره4 .
- استوار سنگری(1388)، مفهوم دولت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، نشریه حقوق اساسی، شماره 11.
- اسلامی، روح الله و مجتبی احمدیان، نگرش سنجی رابطه دولت و ملت در ایران، فصلنامه سیاست راهبردی و کلان، سال اول، شماره4.
- بخارایی، احمد(1381)، دمکراسی و دشمنان اش در ایران، تهران: انتشارات گام نو.
-بیات، کاوه(1394)، مصاحبه با سایت پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، گفتگوی 21.
- پور سعید، فرزاد(1386)، گوناگونی و انسجام ملی در جامعه ایرانی، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال دهم، شماره 1.
-پریزادی، طاهر و حجت میرزازاده(1397)، توسعه منطقه ای در ایران با رویکرد عدالت توزیعی، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال هیجدهم، شماره 50.
- تاجیک، محمد رضا(1383)، سیاست خارجی عرصه فقدان تصمیم و تدبیر، تهران:انتشارات فرهنگ گفتمان.
- جلایی پور، حمید رضا(1388)، تمهیدی نظری برای ارزیابی و تکوین ملت-دولت، فصلنامه جامعه شناسی ، دوره دهم ، شماره2.
- حافظ نیا، محمد رضا و رضا الله وردی زاده(1388)، رابطه سیستم سیاسی بسیط با همبستگی ملی: بررسی موردی ایران، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال پنجم، شماره 1.
-حقیقت، صادق(1385)، روش شناسی علوم سیاسی، قم: انتشارات دانشگاه مفید.
- خرمشاد، باقر و نجات پور، مجید(1394)، جریان توسعه گرایان لیبرال و توسعه پسا انقلاب اسلامی، فصلنامه دولت پژوهی، شماره4.
- داور پناه، زهرا(1398)، ملاحظات تمدنی در گفتمان پسا انقلاب در باره زن: فصلنامه مطالعات تمدن نوین اسلامی، دوره دوم، شماره2.
-دورکیم، امیل(1383)، صوربنیانی حیات دینی، ترجمه: باقر پرهام، تهران، نشر مرکز.
-دورکیم، امیل(1381)، درباره تقسیم کار اجتماعی، ترجمه باقر پرهام، بابل: انتشارات کتابسرای بابل.
- دورکیم، امیل(1378)، خودکشی، ترجمه نادر سالار زاده، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.                                                     
- دلاوری، ابوالفضل (1401)، دولت و سیاست تنازعی در ایران معاصر- فصلنامه دولت پژوهی،سال هشتم، شماره 32.
- دهقانی فیروزآبادی، محمدرضا (1398)، همایش بین المللی: نظام بین الملل،تحولات منطقه ای وسیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، خبرگزاری خبر آنلاین،29 بهمن 1398، کد خبر292247.
-روشه، گی(1397)، تغییرات اجتماعی، ترجمه: منصور وثوقی، تهران- نشر نی
- رهبر، عباسعلی(1401)، فهم مساله شناسی سیاسی دولت در جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه دولت پژوهی، شماره30.
- رجب زاده، احمد و کوثری، مسعود(1381)،آنومی سیاسی در اندیشه دورکیم، مجله علوم اجتماعی دانشگاه شیراز،دوره نوزدهم، شماره1.
- رکابیان، رشید(1396)، "تبیین رابطه دولت و جامعه در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)"فصلنامه سیاسیت متعالیه،سال ششم،شماره20. 
- زبردست، اسفندیار و امیر ثامنی (1401)،آسیب شناسی تحقق پذیری آمایش سرزمینی در ایران، فصلنامه مجلس و راهبرد، سال سی ام ، شماره 115.
- زین العابدین، شیرزاد و دیگران(1393)، تحلیل قلمرو حاکمیت دولت ها در ژئوپلیتیک پست مدرن، فصلنامه سیاست جهانی شماره 3.
-سیف اللهی، سیف الله و دیگران(1396)، تبیین جامعه شناختی گفتار هویت سیاسی و تحولات معنایی آن در گفتمان انقلاب اسلامی1357(مورد مطالعه سال خرداد76تا خرداد92)، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 81.
- سرخوش، نیکو(1390)،  سیاست هویت، پژوهشنامه علوم انسانی، دوره شصت و سوم، شماره 1.
- سیف الدینی، فرانک (1389)، چالش ها و موانع برنامه ریزی توسعه منطقه ای در ایران، پژوهش های جغرافیایی انسانی، شماره73.
- شریعتی، شهروز(1403)، نسبت هویت و منافع ملی در سیاسیت خارجی ایران عصر پهلوی، پژوهشنامه علوم سیاسی، دوره نوزدهم.
-شمس الدین،محمد مهدی(1421ق/1992م).فی الاجتماع سیاسی الاسلام، بیروت: الموسسه الجامعیه و للدراسات و النشر.
- عباس زاده و دیگران(1391)،بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی وآنومی اجتماعی، فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، دوره اول، شماره1.
- غلامی شکار سرایی،محمد رضا(1395)،تحلیل گفتمان سیاسیت قومی پس از انقلاب اسلامی(با تاکید بر دوره 1368-1376)، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، دوره ششم، شماره 20.
- فوزی تویسرکانی،یحیی( 1385 )، امام خمینی(ره) و هویت ملی، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
-فیض پور، محمد علی و فاطمه آسایش(1393)، توسعه یافتگی در ایران و مقایسه آن با کشور های منطقه: فصلنامه مجلس و راهبرد، شماره 78.
- کریمی مله، علی (1402)، سرمایه سیاسی حکومت و هویت ملی: داده های پیش هشدار دهنده در مورد ایران کنونی، پژوهشنامه علوم سیاسی، شماره 2.
- کواکبیان، مصطفی(1401)، موانع مردم سالاری در ایران، ماهنامه علمی جامعه شناسی ایران، سال پنجم ، شماره 12.
- کریمی، مهدی، جعفری کوشکی، توحید و دباغی،جواد(1399)، تحلیل تاثیر وضعیت آنومیک جامعه ایرانی در نابسامان بودن شاخص های صلح در کشور(1400)، فصلنامه ژئوپلیتیک،سال هجدهم، شماره 20.
-مارش، دیوید و جری استوکر(1395)، روش و نظریه در علوم سیاسی، ترجمه امیر محمد حاجی یوسفی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
- مرادخانی، فردین(1396)، خوانش حقوقی از انقلاب مشروطه ایران، تهران: نشر میزان.
-مهر آئین، مصطفی(1385)، ریشه ها و نتایج انقلاب اسلامی ایران: دیدگاههای نیکی کدی، پژوهشنامه مبین، شماره 33.
- مقصودی، مجتبی و محمدرضا قوشچی(1397)، امکان یا امتناع مصالحه در گفتمان های سیاسی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، سال چهارم ، شماره 53.
- متقی، افشین و مصیب قره بیگی(1393)، چالش های گفتمان سیاست خارجی در راستای دگرگشت های نوپدید در سامانه ژئوپلیتیک جهانی، فصلنامه سیاست های راهبردی و کلان، سال دوم، شماره 8.
- مصلی نژاد، عباس(1400)، دولت، توسعه و بحران های اجتماعی ایران( دردوره1371-1398ه.ش)، فصلنامه سیاست، دوره پنجاه و یک، شماره2.
-نازاریان، سید محمد وهاب(1399)، زندگی روزمره و منازعه سیاسی در ایران(22بهمن 1357 تا 30خرداد1360ه.ش)، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال پانزدهم، شماره4 .
- نوربخش، یونس و حمید نادری (1398)، تحلیل روابط دولت و جامعه و نقش آن در شکل گیری مسائل اجتماعی و وضعیت آنومیک در جامعه فصلنامه مطالعات اجتماعی ، دوره بیست و هفت، شماره 1.
-هراتی، محمدجواد و دیگران(1394)، همگرایی و واگرایی مفهوم منفعت ملی در گفتمان سیاسی پس از انقلاب اسلامی در ایران، فصلنامه پژوهش های انقلاب اسلامی، شماره 13.
- Alireza Asgharzadeh. Iran and the Challenge of Diversity: Islamic Fundamentalism. Aryanist Rcism. and
    Democratic Struggles. Frist published in 2007 by Palgrave Macmilla
- Bhatia.V.K & Rai.S.C.2004. Evalation Of Socio- Economi Development in SmallAREAS.new.Dehli.23(1).
- Bjerregaart. Bete& Cocran. Johan K (2008).”A Cross-National Test of Institutional Anomic Theory: Do the Strength of Other Social Institutions Mediate or Modratethe Effects of the Economy on the Rate of Crime?.Western Criminology. Rview 9(1). Pp: 31-48.
- Bayat. Asef(2010).Life as Politicas How Ordinary People Chang the Midsle East. Amesterdam University Press.
- Borougerdi Mehrzad  and Kourosh Rahimkhani (2008): Postrevolutionary Iran A Political Handbook .First Edition
         2008-p33
- Galtung. Johan. “Cultural Violence” .Journal of Peace Research. Vol.27(3): 291-305. 191.Sage Publicationns.
   Ltp.. Aug. 1990. Avalibale at: http://www.jstor.org/stable/423472>.
- Medeiros .(2019).”spatial Planning.territorial Development and Territorial Impact Assessment”. Jornal of
    Planning Literature.Vol.34.Issue.2.
- Marphy.M. (2010). “On Recogenition and Respect: Hanneth inter Subjectivity and Education”.Educational
     Futures Journal. Vol.2(2).
- Teymoori. A.: Bastian.B.: Jettn. J. (2017). Towards a Psychological analysis of anomie. Political Psychology 38.1009-1023  
- WWW.ECONOMICSANDPEACE.ORG: IEP REPORT -GPI-2024-P:9.
- WWW.VISIONOFHUMANITY.ORG: IEP REPORT -PPR-2023. P:21-22.
دوره 20، شماره 1 - شماره پیاپی 77
شماره 77
زمستان 1403
صفحه 119-160

  • تاریخ دریافت 01 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 08 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 01 خرداد 1404