قومیت در نگرش خبرگان قانون اساسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، قانون اساسی مشروطیت که بر سلطنت استوار شده بود، ‌ناپذیرفتنی محسوب شد اما عقل حکم می‌کرد که طرد وضع پیشین، تنها هنگامی مقبول می‌افتد که انقلابیون پیروزمند در قالب متن مدونی، اعلام کنند خواسته‌های جدید آنها چیست و چه برنامه‌ای را برای پیاده‌سازی آنچه وعده داده‌اند، پیش خواهند گرفت. به همین دلیل، مجلسی به نام «مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی» که به مجلس خبرگان قانون اساسی مشهور شده است، برای نهایی‌سازی متن پیش‌نویس قانون اساسی که پیشاپیش تهیه شده بود، تشکیل شد. همه قوانین اساسی، برآمده از اوضاع اجتماعی زمانة تدوین قانون هستند و نمی‌توانند نسبت به مسائل و رویدادهای هم‌عصر خود، ساکت بمانند. ایران کشوری چندقومی است و که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تنش‌های قومی مبتنی‌بر خودمختاری‌طلبی، استقلال‌خواهی و تجزیه‌طلبی، در مرزها و استان‌های مرزی کشور پدیدار شد. نگارنده در این مقاله تلاش خواهد کرد نشان دهد که خبرگان قانون اساسی (که از میان جمع 73 نفره، 33 نفر را به دلیل وابستگی قومی یا تعلق خاطر به استان‌های قوم‌نشین گزینش کرده است) چه نگرشی نسبت به قومیت در هنگامه تدوین قانون اساسی داشته‌اند. گمان نخستین نگارنده این است که خبرگان منتخب، نگرشی پنج‌وجهی (مذهبی، بدیهی، عقلانی، انقلابی، فقهی) به قومیت داشته و در مجموع، آن را زیر مجموعه بی‌اهمیتی از جامعیت دین اسلام تلقی نموده‌اند. در این بررسی با بهره‌گیری از نمودارها و جدول‌های بسیار، سی و شش اصل قانون اساسی گزینش و محک زده شده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Ethnicity from the Assembly of Constitution Experts’ Point of Viewe

چکیده [English]

All constitutions are the results of social situations of the time when the law has been formulated and inevitably they cannot be indifferent to any of their contemporary issues and events. With the advent of the 1979 Iranian Revolution, the revolutionary society was in need of a formulated and written text: the Constitution.With the triumph of the Islamic Revolution of Iran, the need for a new Constitution was emerged. The responsibility of drafting of constitution was given to the Assembly of Constitution Experts for finalizing the constitution of Islamic Republic of Iran. The author in this article with totally reference to the debates of the Assembly of Constitution Experts and analyzing the debates,will try to answer the main question:what is the main attitude of Experts of constituent assembly of the constitution of Islamic Republic of Iran about the issue of ethnicity?In this paper,the author, has elected the 33 members of Assembly of Experts and investigated their attituds about the ethnicity. In order to study the concept of ethnicity in contemporary Iran, it seems necessary to understand the attitude of the members of this Assembly toward the issue of ethnicity in their discussions. My assumption in this paper is that these experts had a five-angle attitude (religious, obvious, rational, revolutionary, and jurisprudential) to the issue of ethnicity and regarded them as insignificant subject of universality of Islam.In this article, the writer, has selected and studied the 36 articles of the constitution of Islamic Republic of Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Constitution
  • Ethnicity
  • Assembly of Constitution Experts
  • Turks
  • Kords
  • Lors
  • Arabs
  • Turkmans
  • Balouch
  • ethnicity in Iran
  • ethnicity in constitution
  • تاریخ دریافت: 07 بهمن 1389
  • تاریخ پذیرش: 07 بهمن 1389