ویژگی های تاریخی و جامعه شناختی اندیشة سیاسی طالبوف تبریزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

عبدالرحیم طالبوف تبریزی از روشنفکران مردمگرای عصر مشروطیت است که بر خلاف سنت رایج روشنفکران هم عصرش مخاطب آثارش را حاکمان و پادشاهان قرار نداده بود.او وجود بحران عقب ماندگی از قافلة علم در جامعه وناکارآمدی در حکومت قاجاریه را به خوبی تشخیص داده بود و به دنبال پیدا کردن راه حلی برای نجات کشور بود.این مقاله با مبنا قرار دادن چارچوب نظری توماس اسپریگنز که پیدایش اندیشة سیاسی را در ذیل بحرانهای اجتماعی سیاسی جستجو می کند قصد داردویژگیهای اندیشة سیاسی طالبوف را از خلال پاسخهایی که به سوالات زیر می دهد تبیین کند : چگونه می توان جامعه را از عقب ماندگی علمی و حکومت را از استبداد و بی نظمی نجات داد؟ حکومت مطلوب چه نوع حکومتی است؟ باتمدن غربی چگونه باید مواجه شد؟ آزادی به چه معناست ؟ با دین و سنتهای موجود در جامعه چگونه باید برخورد کرد؟ از لحاظ روشی نیز برای نشان دادن زمینه های اجتماعی و سیاسی و اندیشه های منتج از آن از گزاره ها و احکام موجود در نوشته های او بهره خواهیم گرفت.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Historical and Sociological Characteristics of Talebof's Political Thought

چکیده [English]

Abdurrahim Taleboff Tabrizi is a intellectual of the Constitutional Revolution era in Iran who, in contrast to many other intellectuals of that period, did not address rulers and kings and wrote for the people. He had well diagnosed scientific backwardness of the country and inefficiency of Qajar rule and was keen on finding a solution to save the country. Dwelling on Thomas A. Spragens' theoretical framework that links the emergence of political thoughts to social and political crises, this article intends to highlight Talebof's political thought by exploring the answers he provided for the following questions: (1) How could the society be saved from scientific backwardness and the government from despotism and disorder? (2) What form of government is desirable? (3) How should one deal with Western civilization? (4) What is the meaning of liberty? (5) How should one deal with religion and existing social traditions? Talebof's original books and writings will serve as my main source of documentation of social and political context of his time.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Talebof
  • Political Thought
  • political and social crises
  • rule of law
  • Western civilization
  • Islam
  • Nationalism
  • تاریخ دریافت: 27 مهر 1387
  • تاریخ بازنگری: 27 مهر 1390
  • تاریخ پذیرش: 30 فروردین 1388