نقدی از "دیگرـ‌ ایران"شناسی انگلیسی‌ها

نویسنده

چکیده

در قرن نوزدهم میلادی، ایران" موضوع شناسایی" قرار گرفت:
1. ایران معبری استراتژیک برای نگاهبانی از هندوستان محسوب می‌شد؛
2. ایران نمی‌بایست برای دشمنان انگلستان تبدیل به راهرویی می‌شد که از طریق آن بتوانند به منافع بریتانیا در هندوستان ضربه بزنند.
بنابراین، رفتار سیاسی و دیپلماتیک ایران می‌بایست کنترل می‌شد. برای کنترل رفتار سیاسی و دیپلماتیک ایرانیان، آنچه ضروری به حساب می‌آمد آن بود که تاریخ، تمدن و فرهنگ کشور ایران می‌بایست" مورد و موضوع شناسایی" قرار می‌گرفت. نگارنده با خوانش کتاب‌هایی از جرج کرزن، جیمزفریزر، پرسی سایکس، آرتور هاردینگ، ریدربولارد و دنیس رایت که همگی در انگلیسی بودن مشترک هستند، می‌خواهد با تکیه بر برداشت ادوارد سعید، شرق شناسی انگلیسی‌ها را مورد کند و کاو قرار دهد. به نظر می‌رسد جوهر شرق‌شناسی غربیان، عبارت از" تثبیت آقایی و برتری غرب بر شرق" است؛ و این نکته پذیرفتنی است که شرق‌شناسی به مثابه یک علم، تنها وقتی پدید آمد که غرب خود را چیره و مالک عالم دانست و با تکیه بر برتری موقعیت خویش و موضع فرادستانه، نمی خواست این هژمونی را از دست بدهد. شرق به مثابه یک "دگر" یا other دنیای غرب، از یک تفکیک صرف جغرافیایی نابرابر میان فقر و ثروت به زنجیره‌ای از توجهات حساب شده و معطوف تبدیل می‌گردد. معادله حقارت شرق در برابر برتری غرب، از آن جا شکل می‌گیرد که دلیل چیرگی، عبارت از دانش و معرفت کشوری نسبت به کشور دیگر است. سیاحان و سفرنامه‌نویسان، نقش میانجی فهم "دیگری فرهنگی" را ایفا کرده‌اند. این سفرنامه‌نویسی‌ها و خاطره‌نگاری‌ها به ویژه برای تمدن غرب، مهم‌ترین واسطه‌ درک دیگری و ابزار ساختن دنیایی از دیگر بودگی‌ها بر مبنای غرابت و اعجاب بوده‌اند؛ دنیایی که غرب آن را ساخت تا در آینه آن، خودش را بشناسد، بسازد و بر صدر نشاند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Critique of Englanders other Iranology

نویسنده [English]

  • mohsen khalili

چکیده [English]

Iran settled as an "object of cognition" in nineteenth century. In one hand, Iran was counted as a passageway for defending of India, and on the other hand, Iran was not necessarily changed position to become gateway for enemies of Britain, because these countries can attack the interests of Britain in India. So, political and diplomatic conducts of Iran's behaviors, what was important the history, the civilization and the culture of Iran must be an object of understood. The author with accurately reading of famous books of English diplomats, want to assess of British Orientalism it is based on the narration of Edward Saeed. It seems the Western Orientalism is fixedness of lordship and hegemony of West on East. Because, it is an acceptable point that Orientalism like a discipline, only emerged that western civilization construe oneself as a dominant and owner of the world. The East was like the "other" for the West and from a pure geographical separation between poverty and wealth chain of calculated and oriented considerations. The equation of inferiority of the East against of hegemony of the West derived from the knowledge and understanding of one country in the face of other country. Explorers and travelers account are important mediators of understanding of "Cultural-Other". Western diarists and diplomatic tourists was the important go-between for recognizing of other and the instrument of construction of Otherness based on strangeness and amazement. This world is made by the west, such as a mirror, in order to knowing, manufacturing and giving themselves high-rank one self.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Englanders. Iranology
  • تاریخ دریافت: 12 اسفند 1388
  • تاریخ پذیرش: 12 اسفند 1388