نظریه هورنای و روان‌شناسی سیاسی ناصرالدین شاه؛ از کودکی تا عزل نوری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

روان‌شناسی سیاسی ناصرالدین شاه که پنجاه سال بر ایران در دورۀ حساس گذار ایران به عصر جدید حکمرانی کرد، از جهات مختلف حائز اهمیت است. بررسی شخصیت سیاسی وی می‏تواند در فهم تحولات سیاسی ـ اجتماعی دورۀ قاجاریه بسیار کارساز باشد. محقق با دستمایه قرار دادن نظریه کارن هورنای، شخصیت سیاسی و چرخه حیات ناصرالدین شاه از تولد، دوره کودکی، دوره ولیعهدی، پادشاهی را مورد بررسی قرار داده است. فرضیه این نوشتار آن است که ناصرالدین شاه در دوره‏های زمانی متفاوت زندگی سیاسی به ترتیب شخصیت‌های مردم‏گریزی، مهرطلبی و مردم‏گرایی، و سلطه‏طلبی داشته است. ویژگی‌های هریک از این دوره‏ها و حوادث و واقعیت‌های تعیین‌کنندة آن در وجه روان‌شناسانه سیاسی آن در کانون توجه قرار گرفته است. سیاست ایران در دوره ناصری همگام با تحولات روحی ناصرالدین شاه دستخوش تحول شده است. به دلیل شخصی‌شدن سیاست، مسائل شخصی شاه بازتابی در سیاست داشته است. خلقیات روانی شاه نه‌تنها حلقه حرم و دربار بلکه شعاع تأثیرگذاری آن همه سرزمین ایران و شئون آن را در بر گرفته است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Karen Horney Theory and Political Psychology of Nasir Al-din Shah: From Childhood to the Removal of Noori from the Office

نویسنده [English]

  • Ebrahim Barzegar

چکیده [English]

Political psychology of Nasir Al-din Shah who ruled Iran for fifty years in the sensitive period of transition to a new era, bears importance from different aspects. Studying his political character may be useful in understanding the socio-political developments of Qajar period. Using Karen Horney theory, this article surveys the political character and life cycle of Nasir Al-din Shah from his birth through his childhood, prince hood to kingdom. Our main hypothesis is that Nasir Al-din Shah had different personalities of misanthropy, succorance, populism and hegemonism in different periods of his political life. We have focused of features of any of these periods and their events as well as the determining facts in the psychological political aspect. The Iranian politics in the Nasirid period along with Nasir Al-din Shah’s spiritual changes have been changed. Due to personalization of the politics, his personal problems were reflected in the policy. Shah’s mental characteristics has not only affected the court but has also affected the entirety of Iranian society and its affairs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Political Psychology
  • Nasir Al-din Shah
  • Horney Theory
  • Qajar Era
  • تاریخ دریافت: 08 اردیبهشت 1389
  • تاریخ بازنگری: 25 آبان 1390
  • تاریخ پذیرش: 05 مهر 1389