صوفی شالوده‌شکن: غزالی و واسازی عارفانۀ متن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

تاکید غزالی صوفی، هم‌چون سایر صوفیان، بر علم باطن (حقیقت) در برابر علم ظاهر است، و تاویل از این منظر، کوششی است برای پی بردن به معنی باطنی یک متن. بنابراین، در نظام اندیشگی غزالی تاویل به نوعی با شناخت حکمت و باطن شریعت در ارتباط است. فقط عرفان می‌‌تواند شناخت را تا سطح "معرفت" برساند، سطحی که در آن فرد آن‌چه را که می‌‌داند با تمام وجود تجربه می‌‌کند، یعنی تجربه بدون واسطۀ خدا، آن‌جا که دیگر انانیتی برای فرد باقی نمانده است (حالتی از ترک یا نفیِ نفس که "فنا" نام دارد) و کاملاً جذب وجود خدا شده است ("بقا"). غزالی اما معتقد بود که این تجربه برای آن نیست که جایگزین فلسفه و دین شود، بل‌که برای تکمیل آن‌ها و برای تأمین مبنا و مقصودی برای آن‌هاست.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Deconstructionist Sufi: Ghazali and the Theosophical Deconstruction of the Text

نویسنده [English]

  • Mohammad Reza Tajik

چکیده [English]

Ghazali, the sufi, like other sufis has put emphasis on the importance of the science of insight (truth) rather than the science of outsight. From this perspective, interpretation is an endeavor to find out the insight meaning of a text. Thus, in the intellectual system of Ghazali, interpretation is somehow connected to the cognition of the wisdom and conscience of religious law (Sharia). Only Theosophy may cause the cognition elevate to the level of “wisdom”, a level in which one experiences with what s/he knows with all his/her soul, i.e. an experience without the intermediary of God, where there is no more egoism left for the one (a state of self-abandoning or self-denial called “annihilation”) and s/he is fully absorbed by God (“Eternity”). However Ghazali believed that the experience is not to substitute with philosophy and religion, but it is to supplement them and provide a basis and purpose for them.

کلیدواژه‌ها [English]

  • interpretation
  • Theosophy
  • Ghazali
  • deconstruction
  • science
  • تاریخ دریافت: 15 فروردین 1391
  • تاریخ پذیرش: 15 فروردین 1391