بررسی انتقادی و روش شناختی نظریه نقد ایدئولوژی اسلاوُی ژیژک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

نظریه نقد ایدئولوژی اسلاوی ژیژک به عنوان یکی از نظریه های عمده در حوزه ایدئولوژی اشتراکاتی با نظریه گفتمان ارنستو لاکلاو و چانتال موفه دارد اما در عین حال، ژیژک بر پیامدهای سیاسی رادیکال نظریه خود که کاملا متفاوت از دموکراسی رادیکال است، تاکید می کند چون معتقد است که نظریه گفتمان معضل ایدئولوژی را نادیده گرفته است. در این مقاله، نگارنده تلاش می کند تفاوت های بین نظریه گفتمان و نقد ایدئولوژی را به منظور تاکید بر ظرفیت های نظری و روشی نظریه اخیر در تبیین ایدئولوژی های مختلف تشریح کند. بنابراین بعد از مرور مختصر تحول مفهوم ایدئولوژی، مفاهیم لاکانی موجود در نظریه نقد ایدئولوژی ژیژک تشریح می شود. بالاخره، نشانه شناسی انتقادی به عنوان ابزار مکمل روش شناختی برای این نظریه که از لحاظ روشی دارای ابهاماتی است، اضافه شده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Critical and Methodological Examination of Slavoj Žižek's Theory of Ideology Critique

نویسنده [English]

  • Ayub Karimi

چکیده [English]

As a major contribution to the theory of ideology, Slavoj Žižek's ideology critique has some common backgrounds with discourse theory presented by Ernesto Laclau and Chantal Mouffe but at the same time, Žižek emphasizes on his theory's radical consequences which are quite different from radical democracy because he believes that discourse theory has ignored the problematic of ideology. This article seeks to explain the differences between discourse theory and ideology critique in order to emphasize on the capabilities of the latter. Therefore after a brief review of the evolution of ideology, the author depicts the Lacanian concepts of Žižek's ideology critique. At the last part of the article, the critical semiology is added in order to provide a supplementary methodological instrument to this theory which is vague in terms of methodology.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ideology
  • ideology critique
  • discourse theory
  • Lacanian psychoanalysis
  • critical semiology
  • تاریخ دریافت: 15 فروردین 1391
  • تاریخ پذیرش: 15 فروردین 1391