امنیت و راه‌کارهای تأمین آن در اندیشه محقق سبزواری

چکیده

در این مقاله مفهوم بااهمیت امنیت و عوامل موجده و ابعاد مختلف آن در کتاب روضه‌الانوار بررسی شده است و با این منظر ضمن نگرش دقیق‌تر به زوایای اندیشه و تبیین نحله تفکر سیاسی محقق سبزواری، با وضعیت سیاسی و اجتماعی عصر صفوی و نوع تأملات و اندیشه‌ورزی در عرصه سیاست و حکومت آن دوران آشنایی بیشتری صورت پذیرفته است.
امنیت در منظومه فکری محقق سبزواری جایگاهی محوری، والا و تأمل‌ورزانه‌ایی داشته است. وی به‌هیچ‌وجه طرفدار تغلب و استبداد نبوده و برعکس، نفی تغلب را از عوامل موجده امنیت به‌شمار می‌آورده است. او بر‌مبنای نظریه «سلطنت مشروعه» و رویکرد مسالمت‌جویانه، همکاری با حکام صفوی را پیشه نمود تا امنیت و بقای تشیع و پیروان خود را تضمین کند، اما برخلاف اهل سنت، این همکاری‌ها غالباً ماهیتی مستعجل و موقت داشته و به‌حکم ضرورت مبتنی بر شریعت بوده است. آراء محقق به‌نحو بارزی از نهج‌البلاغه تأثیر پذیرفته و راه‌کارهای تأمین امنیت از نظر وی بسیار نوین، متنوع و فراتر از زمان خویش بوده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Security and Its Achievement in Mohaqeq Sabzavari`s Thought

چکیده [English]

This article looks at the concept of “security” and factors lead to it as well as various dimension of it according to Rozatulanvar of Mohaqeq Sabzavari. Since he has been living during the Safavids, this article may demonstrate the political and social situation of that period in Iran as well as how government and politics have been viewed at that time. This article argues that Sabzavari has never been supporting dictatorship and has believed that dictatorship contradicts security. Based on what this article documents, Sabzavari acted according to the theory of Saltanat-e Mashrooah (legitimate monarchy) and accommodative approach so he has cooperated with the Safavids. Sabzavari has been viewing security as a multidimensional phenomenon which can be achieved through various means.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mohaqeq Sabzavari.security.legitimate monarchy.dictatorship
  • تاریخ دریافت: 12 اسفند 1388
  • تاریخ پذیرش: 12 اسفند 1388