نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

این مقاله به تبارشناسی گفتار انقلابی امام خمینی می پردازد. تبارشناسی در اینجا به معنای پی‌جویی گسست در دوره‌های مختلف زمانی این گفتار، یعنی دوران پیش از تبعید، تبعید، نوفلوشاتو، قم و تهران است. موضوع این تبارشناسی، بررسی نوشته‌ها و گفته‌های آغازین تشکیل‌دهنده‌ی گفتار انقلابی است. گفتار انقلابی، گفتار خواهان قدرت و همان ایدئولوژی تغییر است که در بایدها و نبایدهای سخنان و نوشته‌های رهبر انقلاب آشکار می‌شود. پژوهش در سطح جامعه‌ی‌آماری انجام‌شد که از جمله‌های حاوی بایدها و نبایدهای موجود در سخنرانی‌ها، پیام‌ها، اطلاعیه‌ها و نامه‌های امام خمینی، موجود در نرم‌افزار «صحیفه‌ی امام» به‌دست آمد.  در هر یک از 4338 جمله‌ی جامعه‌ی آماری این پژوهش، ارزش هفت متغیر مخاطبان مستقیم، مخاطبان پیام، اشاره به شعارها، پشتوانه‌ی گفتار، هدف گفتار،  ساختار و محتوای پیام تعیین‌شد. روش تحقیق، تحلیل محتوا و آزمون آماریِ همایندیِ تغییرِ متغیرهای جمله‌ها بود. در ارزش‌گذاری اولیه‌ی متغیرها، به روش زمینه‌ای عمل شد و برای انجام آزمون‌های همایندی، خی‌دو و ضریب توافق، کدگذاری مجدد با ملاحظات نظری انجام گردید. آزمون‌های آماری، همایندی تغییر این متغیرها با تغییر دوره‌ها‌ی تاریخی را نشان داد. در نتیجه، در دوره‌های مختلف زمانی، گفتار دارای ابعادی ثابت نمی‌باشد و ناپیوسته ارزیابی می‌شود. به این ترتیب، در بعد نظری، ناپیوستگی گفته‌ها و نوشته‌های آغازین گفتار به معنای وجود زمینه‌های برداشت‌های متفاوت است و در بعد کارکردی، گروه‌های متفاوتی می‌توانند ادعا کنند گفتاری همانند گفتار امام خمینی دارند زیرا برداشتی واحد از این گفتار، با توجه به گسستگی درونی و تفاوت گفتار در دوره های مختلف،  ناممکن خواهد بود.

کلیدواژه‌ها