توسعه نیافتگی سیاسی از منظر فرهنگ سیاسی نخبگان در ایران(1384- 1368)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه یزد

چکیده

برای درک و تحلیل ماهیت توسعه سیاسی، به ویژه با رویکرد مقایسه و طبقه بندی نظام های سیاسی، تمرکز بر پدیدهء فرهنگ سیاسی نخبگان بسیار مهم است. به عبارت دیگر توسعه یافتگی یا توسعه نیافتگی سیاسی ارتباط نزدیکی با ایدئولوژی و نگرش نحبگان سیاسی دارد، به طوری که تغییر در آنها بر روند توسعه سیاسی مؤثّر است. گرچه توان نظام سیاسی برای تحقق بخشیدن به مؤلّفه های توسعه سیاسی، بی ارتباط با فرهنگ سیاسی عامه نیست، لیکن نگرش، احساسات و شناخت نخبگان در تقویت یا تضعیف عناصر توسعه سیاسی، نقش بسیار مؤثّرتری در مقایسه با فرهنگ سیاسی عامه دارد.
در این مقاله، پس از مشخص شدن مبانی نظری "رابطه میان فرهنگ سیاسی نخبگان سیاسی با توسعه نیافتگی"، جایگاه و رابطهء آن با توسعه نیافتگی سیاسی در دولت های هاشمی رفسنجانی، خاتمی و احمدی نژاد بررسی می شود. از این رو، هدف اصلی پژوهش حاضر، مشخص کردن رابطهء میان فرهنگ سیاسی نخبگان در این سه دوره با توسعه نیافتگی سیاسی بر اساس الگوی نظری از قبل تعیین شده است.  دستیابی به این هدف، مستلزم آزمون این فرضیه است که "  عدم تمایل نخبگان سیاسی به گسترش مشارکت و رقابت در سیاست و وجود اختلاف و شکاف در میان آنها در دولت های هاشمی، خاتمی و رفسنجانی، که بیانگر نوعی فرهنگ سیاسی  تابعیتی و منازعه گرا  به جای فرهنگ سیاسی مشارکتی و وفاق گراست، یکی از عوامل اصلی و جدّی توسعه نیافتگی سیاسی بوده است."

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Political Underdevelopment from Perspective of Elites Political Culture in Iran (1989-2005)

نویسنده [English]

  • Mohammad Abedi Ardakani

چکیده [English]

Focusing on elites’ political culture is very significant for understanding and analyzing the nature of political development, particularly in the comparative approach to political systems. In other words, political development and underdevelopment has a close relationship with political elites’ ideology and attitude in a way that their change may affect the trend of political development. Although the ability of political system for realizing the components of political development is also related to popular political culture but elites’ attitudes, passions and recognition have more effective roles in weakening or reinforcement of political development elements. In this article, after explaining the theoretical bases of relationship between elites’ political culture and underdevelopment, its position is examined in the administrations of Hashemi Rafsanjani, Khatami and Ahmadinejad. Thus the main aim of this research is to identify the relationship between elites’ political culture in these three periods and political underdevelopment based on a theoretical pattern. This aim requires that this hypothesis be tested: One of main serious factors of political underdevelopment is that political elites are not inclined towards broadening participation and competition in politics, and there are the gaps and disagreements among elites in Hashemi, Khatami and Ahmadinejad administrations that indicate a kind of subject and conflictual political culture instead of participatory and consensual one.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • Political Development
  • political elites
  • subject and conflictual political culture

دوره 9، شماره 4
پاییز 1393
صفحه 133-170
  • تاریخ دریافت: 16 فروردین 1392
  • تاریخ بازنگری: 26 مرداد 1393
  • تاریخ پذیرش: 26 مرداد 1393