نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه بین¬المللی امام خمینی(ره)

2 کارشناس ارشد علوم سیاسی دانشگاه بین¬المللی امام خمینی(ره)

چکیده

تعداد نمایندگان زن در نهاد قانونگذاری جمهوری اسلامی ایران همواره محدود وانگشت شمار بوده اند. این در حالیست که برای حضور زنان در مجلس شورای اسلامی هیچ گونه محدودیت قانونی وجود ندارد.  لذا سوال این است که چرا تعداد نمایندگان زن در نه دوره مجلس شورای اسلامی محدود مانده و افزایش نیافته است ؟ و عوامل موثر در بروز این وضعیت کدامند؟ با توجه به اینکه نیمی از جمعیت جامعه را زنان تشکیل می دهند، اگر آنان با مشارکت فعال در انتخابات حضور یابند و به کاندیداهای زن رای بدهند چنین وضعیتی پیش نخواهد آمد. بنابر این باید بخش مهمی از عوامل موثر در محدود ماندن تعداد نمایندگان زن در مجلس را در جامعه زنان و رفتار انتخاباتی آنان جستجو کرد. بر این اساس در این مقاله سعی شده است با مطالعه نظر و دیدگاه زنان در باره مشارکت در انتخابات مجلس، عوامل محدود ماندن تعداد نمایندگان زن در مجلس شورای اسلامی بررسی شود. بر این اساس دانشجویان دختر در حال تحصیل در شش دانشگاه بین­المللی امام خمینی(ره)، علامه طباطبایی، تهران، امیرکبیر، اصفهان و تبریز انتخاب و دیدگاه آنان مورد مطالعه قرار گرفته است. حجم نمونه­ی مورد بررسی 300  نفر است که به روش تصادفی انتخاب شده اند. روش تحقیق در این مقاله روش توصیفی- تحلیلی، و روش گردآوری اطلاعات و داده ها پرسشنامه ای است. نتایج پژوهش نشان می­دهد عوامل درونی که گرایش زنان را شکل می دهد از یک سو و عوامل مختلف محیطی که فعالیتهای زنان را جهت می دهد از سوی دیگر در بروز وضعیت مورد مطالعه موثر اند. در این میان عوامل فرهنگی و چگونگی جامعه پذیری زنان مهمترین عامل محدود کننده مشارکت سیاسی زنان و محدود ماندن تعداد نمایندگان زن در مجلس شورای اسلامی است .  

کلیدواژه‌ها

1.     احمدنیا، شیرین (1383) بررسی ارتباط ویژگی های اقتصادی اجتماعی زنان با فعالیت سیاسی ایشان، مجموعه مقالات همایش مشارکت سیاسی زنان در کشورهای اسلامی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی

2.     ارشدی، مریم(1384) زنان و شش دوره ی نمایندگی مجلس شورای اسلامی، نشریه پیام زن، شماره 157، تاریخ 1/9/1384

3.     امینی،علی اکبر و محمد علی خسروی (1389) تاثیر فرهنگ سیاسی بر مشارکت سیاسی زنان و دانشجویان، فصل نامه مطالعات سیاسی، سال دوم، شماره 7، صص 127-142

4.      پالیزان، محسن (1390) بررسی میزان تمایل به مشارکت سیاسی دانشجویان و عوامل موثر بر آن، فصلنامه سیاست، دوره 41، شماره 2، صص 33-49

5.     پیشگاهی فرد، زهرا(1388) تحلیلی بر میزان مشارکت زنان در تشکل های سیاسی کشور در سال 1385، پژوهش زنان، دوره ی7، شماره 1، صص 28-7

6.     جعفری نیا، غلام رضا (1391) بررسی عوامل اقتصادی- اجتماعی موثر بر میزان مشارکت سیاسی شهروندان شهر خورموج، پژوهش نامه علوم سیاسی، سال هفتم، شماره دوم، صص 87-122

7.      چابکی، ام البنین (1383) نقش عوامل روانشناختی در مشارکت سیاسی زنان، مجموعه مقالات همایش مشارکت سیاسی زنان در کشورهای اسلامی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی

8.     حجتی کرمانی، سوده (1383) تاثیر ویژگی های فردی زنان بر مشارکت سیاسی آنها، مجموعه مقالات همایش مشارکت سیاسی زنان در کشورهای اسلامی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی

9.     خزاعی ،علیرضا و سمیه بلباسی (1385) حق رای و نمایندگان زن در مجلس شورای ملی، ماهنامه اندیشه و تاریخ سیاسی ایران معاصر، سال پنجم، شماره 48

10.  دارابی،علی(1388) بنیان های نظری رفتار انتخاباتی شهروندان در جمهوری اسلامی، فصل نامه پژوهش های ارتباطی، سال شانزدهم، شماره 1، صص 9-27

11.  راوداراد، اعظم (1383) سینمای سیاسی ایران و زنان کارگردان، مجموعه مقالات همایش مشارکت سیاسی زنان در کشورهای اسلامی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی

12.  عطارزاده، مجتبی و حسین توسلی (1389) تحلیل رفتار انتخاباتی شهروندان شهر اصفهان(پیش از انتخابات نهمین دوره ی مجلس شورای اسلامی) فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین المللی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرضا، سال پنجم، صص 25

13.  غفاری هشجین، زاهد و دیگران (1389) عوامل موثر بر مشارکت سیاسی دانشجویان علوم سیاسی و فنی دانشگاه تهران، دانش سیاسی،سال ششم، شماره دوم، صص 207-240

14.  فیروزجائیان، علی اصغر(1387) تحلیل جامعه شناختی مشارکت سیاسی دانشجویان، مجله علوم اجتماعی دانشکده ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، بهاروتابستان 1387، صص83-109

15.   کاظمی پور، شهلا (1383) نقش اجتماعی شدن سیاسی و عوامل اجتماعی کننده در مشارکت سیاسی، مجموعه مقالات همایش مشارکت سیاسی زنان در کشورهای اسلامی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی

16.  کتابی ، محمود و وحید قاسمی(1383) نظریه مبادله و مشارکت سیاسی زنان در مراکز شهری استان اصفهان، مجموعه مقالات همایش مشارکت سیاسی زنان در کشورهای اسلامی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی

17.  لیاقت دار، محمد جواد و دیگران(1386) تاثیر و نقش اشتغال، اعتبار و مشارکت سیاسی در گرایش زنان به آموزش عالی براساس نگرش دانشجویان دختر  دانشگاه اصفهان، مجله علمی وپژوهشی مطالعات زنان، سال اول شماره سوم

18.  ملکی، امیر(1385) بررسی آمادگی ذهنی دانشجویان مراکز دانشگاه پیام نور استان همدان برای مشارکت سیاسی، پیک نور، سال ششم، شماره سوم، صص 3-15

19.  موحد، مجید و دیگران (1387) بررسی رابطه ی میان سرمایه اجتماعی و مشارکت سیاسی زنان، پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی، ویژه ی پژوهش های اجتماعی،صص 161-190

20.  موحد، مجید(1382) مشارکت سیاسی زنان و عوامل اجتماعی موثر بر آن مطالعه ی موردی شهرستان بندر عباس، مطالعات زنان، سال اول، شماره 3 صص 3-28

21.  هاشمی، ضیا؛، فولادیان،مجید و زینب فاطمی امین(1389) بررسی عوامل اجتماعی و روانی موثر بر مشارکت سیاسی مردم شهر تهران، پژوهش نامه علوم سیاسی ، سال پنجم، شماره اول، صص 199-226

 

1.     Kelin, Hans (2005) The right of political participation and information society, the information society, montral, global democracy conference

2.     Bari, Farzana (2005) Woman's political participation: issues and challenges, egm/ wpd-ef, p12

3.     Zelek, Tigist (2005) Ethiopian women lowyers association the politic participation of women in Ethiopia: challenges and prospects, addisababa

4.     http//:www.ipu.org

5.     http//:mowlaverdi.persianblog.ir