نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

وجود نظریه­های منفرد و متعدد در خصوص روابط بین دولت و جامعه علی­رغم داشتن نقاط مثبت، دچار نوعی تقلیل­گرایی نظری و روشی هستند که مانع از ایجاد یک چارچوب تحلیلی مناسب جهت انجام مطالعات چندبعدی و چندسطحی در مطالعات تطبیقی-تاریخی می­شود. از طرفی همواره این دغدغه وجود داشته که تا چه میزان این تئوری­ها در وهله اول قدرت پاسخگویی(توان نظری) به سوال چرایی و چگونگی ایجاد شکاف دولت-ملت را دارند و در وهله دوم اینکه تا چه میزان از قابلیت پیوند خوردن با دیگر تئوری­ها(توان تلفیقی) برخوردارند. این مقاله بدون اینکه ادعای نظریه­سازی داشته باشد، تلاشی است در تلفیق نظری نظریه­های مختلف در یک چارچوب تحلیلی واحد و منسجم با هدف بالا بردن قدرت نظری و تبیینی و میزان موفقیت آن نیز مشروط به نقد و نظر دیگران و آزمودن در میدان عمل و تجربه است. الگو تحلیلی ارائه شده در این مقاله مبتنی بر نظریه عام قدرت است و از اینرو بیش از آنکه حائز ویژگیهای نظریه­های خاص باشد به عنوان یک الگوی نظری عام معرفی می­شود. این مقاله حاصل استفاده از شیوه آزمایش فکری یا تحلیل ذهنی برای بررسی انتقادی نظریه های مختلف است که در نهایت با اتخاذ رویکرد سیستمی در تلفیق نظریه­ها، مدل جدیدی را به طور عام برای بررسی روابط بین دولت و ملت و به صورت خاص جهت مطالعه شکاف دولت-ملت پیشنهاد کرده است.

کلیدواژه‌ها

-      اندرسون، پری(1390). تبارهای دولت استبدادی، ترجمه حسن مرتضوی، تهران، نشر ثالث

-      بدیع، برتران و بیرن­بوم، پیر(1379). جامعه­شناسی دولت، ترجمه احمد نقیب­زاده، تهران، انتشارات باز

-      بشیریه حسین و قاضیان، حسین(1380). بررسی تحلیلی مفهوم شکاف های اجتماعی، پژوهشنامه علوم انسانی شماره 30صص74-39

-      بشیریه، حسین(1377). جامعه­شناسی سیاسی، نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی، تهران، نشر نی

-      بشیریه، حسین(1378). دولت و جامعه­ی مدنی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی

-      پرهام، باقر(1378). جامعه و دولت، تهران، نشر و پژوهش فرزان

-      چلبی، مسعود(1375). جامعه­شناسی نظم، تشریح و تحلیل نظری نظم اجتماعی، تهران، نشر نی

-      چلبی، مسعود(1393). "یک برنامه پژوهش در جامعه شناسی نظری" در  تحلیل نظری و تطبیقی در جامعه­شناسی، تهران، نشر نی صص 17-51

-      دلیرپور، پرویز(1388). درآمدی بر نظریه­های گوناگون پیرامون جامعه­شناسی سیاسی شکاف­های اجتماعی، در جامعه­شناسی سیاسی شکاف­های اجتماعی نوشته پیپا نوریس و نیکی کدی، ترجمه پرویز دلیرپور و علیرضا سمیعی اصفهانی، تهران، انتشارت کویر، صص30-15.

-      قوام، عبدالعلی(1382). چالش­های توسعه سیاسی، چاپ دوم، تهران، نشر قومس.

-      وینسنت، اندرو(1389). نظریه های دولت، ترجمه حسین بشیریه، تهران، نشر نی.

 

-      Becker, Jaime  and Goldstone, Jack A.(2005). State development after revolutions - Rapid state building or transforming existing structures under pressure?, in States and Development: Historical Antecedents of Stagnation and Advance M. Lange, D. Rueschemeyer, eds. Palgrave Macmillan, pp. 183–210.

-      Bornschier, Simon(2009). Cleavage Politics in old and new democracies. Living Reviews in Democracy , available at: http://www.livingreviews.org/lrd-2009-6

-      Comisso, Ellen (1986). Introduction: State Structures, Political Processes, and Collective Choice in CMEA States, International Organization, Vol. 40, No. 2, (Spring, 1986), pp. 195-238

-      Deegan-Krause, K. (2007). New Dimensions of Political Cleavage. In, Oxford Handbook of Political Behaviour ,edited by R. J. Dalton & H.-D. Klingemann.pp:538-556 Oxford: Oxford University Press

-      Etzioni, Amitai(1996). The Responsive Community: A Communitarian Perspective, American Sociological Review, Vol. 61, No. 1, pp. 1-11

-      Evans, P. B. (1995). Embedded autonomy: States and industrial transformation. Princeton, N.J: Princeton University Press.

-      Goertz, Gary and Mahoney, James(2005).Two-Level Theories and Fuzzy-Set Analysis, Sociologeical Methods & Reserch, Vol. 33, No. 4, pp 497-538

-      Haider, Huma (2011). State-Society Relations and Citizenship in Situations of Conflict and Fragility, Governance and Social Development Resource Centre (GSDRC), University of Birmingham

-      Higley, John and Burton, Michael G.(2006).Elite Foundations of Liberal Democracy, ROWMAN & LITTLEFIELD PUBLISHERS, INC

-      Janoski,Thomas and Gran, Brain (2003)."Political Citizenship:Foundations of Rights" in HANDBOOK of CITIZENSHIP STUDIES, edited by ENGIN F. ISIN and BRYAN S. TURNER, London, SAGE Publications pp 13-52

-      Jessop, Bob (2010). Redesigning the State, Reorienting State Power, and Rethinking the State, pp41-62 in Handbooks of Sociology and Social Research, Edited by Kevin T. Leicht and J. Craig Jenkins, New York, Springer Press

-      Jessop, Bob. (2007). State power: A strategic-relational approach. Cambridge: Polity.

-      Lange, Matthew and Rueschemeyer, Dietrich (2005).States and Development, in  States and development : historical antecedents of stagnation and advance, edited by Matthew Lange and Dietrich Rueschemeyer, PALGRAVE MACMILLAN pp3-25

-      Lange, Matthew(2005). The Rule of Law and Development: A Weberian Framework of States and State-Society Relations, in  States and development : historical antecedents of stagnation and advance, edited by Matthew Lange and Dietrich Rueschemeyer, PALGRAVE MACMILLAN pp48-66

-      Lipset, S. M. & Rokkan, S. (1967). Cleavage Structures, Party Systems, and Voter Alignments: An Introduction, In S.M. Lipset& S. Rokkan (Eds.), Party Systems and Voter Alignments: Cross-national Perspectives (pp. 1-64). New York: Free Press.

-      Mahoney, James(2004).Revisiting General Theory in Historical Sociology, Social Forces, 83(2):pp 459-489

-      Mann, M. (1986). The sources of social power: Vol.1. Cambridge: Cambridge University Press.

-      Mann, M. (1993). The sources of social power: 2. Cambridge: Cambridge University Press.

-      Migdal, Joel S.(1988). Strong Societies and Weak States: State-Society Relations and State Capabilities in the Third World. Princeton, Princeton University Press

-      Migdal, Joel S.(2001). State in Society: Studying How States and Societies Transform and Constitute One Another. Cambridge studies in comparative politics. Cambridge: Cambridge University Press

-      Moore, M. (2005). Consultant’s report on published studies, principally on Burkina Faso and Ethiopia, The Institute of Development Studies, Sussex, UK in ‘Methods of Analysing Power—A Workshop Report’, Division for Democratic Governance, Sida

-      Moreno, A.(1999). Political Cleavages. Issues, Parties, and the Consolidation of Democracy. Boulder, CO: Westview Press.

-      Morriss, P. (2002). Power: A philosophical analysis. Manchester: Manchester University Press.

-      POULIGNY, Béatrice (2010)State-Society Relations and Intangible Dimensions of State Resilience and State Building: A Bottom-Up Perspective, EUI RSCAS; 2010/33; European Report on Development, ( http://hdl.handle.net/1814/13855)

-      Putnam, R. D., Leonardi, R., & Nanetti, R. (1993). Making democracy work: Civic traditions in modern Italy. Princeton, N.J: Princeton University Press

-      Rae, Douglas W. and Taylor, Michael(1970). The Analysis Of Political Cleavages, New Haven and London: Yale University Press

-      Ragin, Charles C. (1987). The Comparative Method. Berkeley: University of California Press.

-      Sellers, Jefferey M.(2011). State-Society Relations, in The SAGE Handbook of Governance, edited by Mark Bevir, London: Sage Publications

-      Tilly, Charles (2000).Processes and Mechanisms of Democratization Sociological Theory, Volume 18, No 1, pp 1–16

-      Turner. Janathan H. (2003). Human Institution: A Theory of Societal Evolution, Rowman & Littlefield Publisher, Oxford

-      Zuckerman, Alan S.(1975). Political Cleavage: A Conceptual and Theoretical Analysis. British Journal of Political Science,No 5(2),pp 231-248.