نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشگاه کیلان

چکیده

ریشه های شکل گیری منازعات سیاسی از مباحث پراهمیت در حوزه جامعه شناسی سیاسی می باشد و محققان مختلف، عوامل متعددی را در شکل گیری این منازعات مورد توجه قرار داده اند. این مقاله به دنبال آن است که با بهره گیری از رویکرد جامعه شناختی به بررسی ریشه های اجتماعی کشمکش سیاسی سال 1388 در ایران بپردازد. در این راستا در ابتدا تاثیر عواملی چون نهادمندی سیاسی، شکاف های اجتماعی و همچنین فرهنگ سیاسی نخبگان، بر شکل گیری کشمکش های سیاسی در قالبی نظری مورد بررسی قرار گرفته و سپس این عوامل در خصوص منازعه سیاسی 1388 در ایران مورد آزمون قرار می گیرند. یافته های مقاله حاکی از آن است که ضعف نهادمندی سیاسی در ایران با تأکید بر ضعف احزاب سیاسی، صورت‌بندی شکاف‌های اجتماعی در ایران ـ عمق شکاف‌ها، متراکم بودن آنها، جنبه ایدئولوژیک و هویتی داشتن آنها و معطوف به دولت بودن و هم انگیختگی آنها و در نهایت فرهنگ سیاسی نخبگان سیاسی ایران نفش موثری در شکل گیری منازعه سیاسی 88 در ایران داشته است.

کلیدواژه‌ها

1.آبراهامیان، یرواند (1381)، ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل محمدی، محمد ابراهیم فتاحی و لیلایی، چاپ هفتم، نشر نی

2.آبراهامیان، یرواند (1389)، تاریخ ایران مدرن، ترجمه محمد ابراهیم فتاحی، چاپ سوم، نشر نی

3.آجودانی، ماشاءاله (1383) مشروطه ایرانی، چاپ دوم، انتشارات تهران

4.اخوان کاظمی، بهرام (1388)، علل ناکارآمدی احزاب سیاسی در ایران، مرکزاسنادانقلاب اسلامی

5.ازغندی، علیرضا، (1385)، درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی ایران، نشر قومس

6.ازغندی، علیرضا (1378)، خلقیات نخبگان سیاسی عامل ناکارآمدی احزاب ایران، مندرج در تحزب و توسعه سیاسی، کتاب دوم، تحزب در ایران، انتشارات همشهری

7. ازغندی، علیرضا (1379)، توسعه سیاسی، کشمکشهای سیاسی و دگرگونی اجتماعی، رهیافتهای سیاسی و بین المللی، شماره 1 زمستان.

8.اطاعت، جواد (1381)، شکاف‌های اجتماعی و گروهبندی سیاسی در ایران، ماهنامه آفتاب، سال دوم، شماره نوزدهم

9.افتخاری، اصغر(1381)، درآمدی بر خطوط قرمز در رقابت سیاسی، مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری

10.امینی،پرویز (1389)، جامعه‌شناسی 22 خرداد، نشر ساقی چاپ دوم

11.بدیع،برتران (1379)، توسعه سیاسی، ترجمه احمد نقیب زاده، نشر قومس

12.برزین،سعید (1378)، جناح بندی سیاسی در ایران، چاپ چهارم، نشر مرکز

13.بشیریه،حسین (1388)، مصاحبه با نشریه لوگوس، دسترسی اینترنتی

14.بشیریه،حسین (1380)، جامعه‌شناسی سیاسی، چاپ هفتم، نشر نی

15.بشیریه،حسین (1380)، موانع توسعه سیاسی در ایران، چاپ دوم، گام نو

16.بشیریه،حسین (1381)، دیباچه ای بر جامعه شناسی سیاسی ایران، نشر نگاه معاصر

17.بشیریه،حسین (1383)، عقل در سیاست، سی و پنج گفتار در فلسفه، جامعه شناسی و توسعه سیاسی، نشر نگاه معاصر

18.پای،لوسین (1370)، فرهنگ سیاسی و توسعه سیاسی، ترجمه مجید محمدی، مجله نامه فرهنگ، سال دوم.

19.تاجیک، محمدرضا (1382)، انقلاب آرام، فراز و فرود ارزش‌ها در ایران امروز، فصلنامه رهیافت‌های سیاسی و بین‌المللی شماره 4

20.دلاوری، ابوالفضل، (1387)، بررسی ریشه‌های خشونت و بی‌ثباتی سیاسی در ایران،‌رساله دکتری رشته علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

21.دلاوری، ابوالفضل (1387)، درآمدی نظری بر حل منازعات سیاسی، فصل نامه سیاست، دوره 38، شماره 3

22.ربانی، علی وفرهاد شایگان فر(1389)، فرهنگ سیاسی ایران و مولفه هایش، فصل نامه سیاست، دوره 40، شماره 4

23.رفیع‌پور، فرامرز (1376)، توسعه و تضاد، شرکت سهامی انتشار

24.زیباکلام، صادق، (1378)، استبداد مانع تاریخی تحزب، ‌مندرج در تخرب و توسعه سیاسی، کتاب دوم، تحزب در ایران، انتشارات همشهری

25.ساندرز، دیوید (1380)، الگوهای بی‌ثباتی سیاسی، انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی

26.ستادانتخابات وزارت کشور، آرای نامزدهای دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری به تفکیک صندوقهای رأی، سایت وزارت کشور

27.سریع‌القلم، محمود (1386)، فرهنگ سیاسی ایران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی

28.سریع‌القلم، محمود (1380)، عقلانیت و آینده توسعه‌یافتگی ایران، مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه

29.سمیعی اصفهانی، علیرضا (1385)، شکافهای اجتماعی و تأثیر آن بر رفتار سیاسی دولت در ایران معاصر، رساله دکتری علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

30.سیونگ یو، دال (1381)، فرهنگ سیاسی و توسعه سیاسی، مطالعه تطبیقی ایران و کره جنوبی، تهران، انتشارات خانه سبز

31.عالم، عبدالرحمن (1380)، بنیادهای علم سیاست، چاپ هفتم، نشر نی

32.عظیمی دولت آبادی، امیر (1378)، منازعات نخبگان سیاسی و ثبات سیاسی در جمهوری اسلامی ایران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی

33.قالیباف خراسانی، محمد (1389)، فرهنگ سیاسی، رویکردی معقول در فرآیند دموکراسی سازی و شناخت جوامع، انتشارات بین‌المللی الهدی.

34.قوام، عبدالعلی (1382)، چالشهای توسعه سیاسی، چاپ دوم، نشر قومس

35.کاتوزیان، محمدعلی (1384)، تضاد دولت و ملت: نظریه تاریخ و سیاست در ایران، چاپ سوم، نشر نی

36.کاظمی، علی‌اصغر (1376)، بحران نوگرایی و فرهنگ سیاسی در ایران معاصر، نشر قومس

37.محمدی، مجید (1371)، مقدمه‌ای بر مطالعه فرهنگ سیاسی در ایران، مجله فرهنگ توسعه، سال اول، شماره 11

38.مشایخی، مهرداد (1386)، به سوی دموکراسی و جمهوری در ایران، مقالاتی در جامعه شناسی سیاسی، دسترسی اینترنتی

39.میرباقری، سید محمد مهدی (1389)، کالبدشناسی فرهنگی فتنه 88، انتشارات فجر ولایت

40.میرمحمدی، داوود (1381)، رهیافت نظری تحلیل رقابت سیاسی و وفاق اجتماعی در ایران، فصلنامه مطالعات علمی، سال سوم، شماره 1 در 1381

41.نقیب زاده، احمد و سلیمانی، غلامعلی (1388)، نوسازی سیاسی و شکل‌گیری احزاب در جمهوری اسلامی ایران ( براساس رویکردهانتینگتون)، فصلنامه سیاست، دوره 39، شماره 4، زمستان 1388

42.نیاکوئی، امیر (1388)، بررسی علل جامعه‌شناختی ناکامی جنبش دوم خرداد، رساله دکتری علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

43.واینر و هانتینگتون، (1379)، درک توسعه سیاسی، پژوهشکده مطالعات راهبردی

44.هانتینگتون، ساموئل، (1370)، سامان سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی، ترجمه محسن ثلاثی، نشر علم

 

ب.منابع انگلیسی

1. Carolina currale (2010), Does political participation affect political stability?

Department of politics, New York university.

2. A. Pin, Richard jang (2008), Essays on political instability: measurement, causes and consequences, PPI publishers, the Netherland 

3. Huntington, Samuel P (1984), will more countries become democratic? Political Science Quortery, vol 99, No2.

4. Mahdavi, mojtabi (2008), Rethinking Agency and Structure in democratization, International Journal of Criminology and Sociology Theory, vol 1. No2.

5. Zonis, M (1968), Political cynicism and political Elites in Iran, comparative political studies, vol 1.PP351-71

6. Burton, John (1990), conflict – Dispute distinction, in conflict: Resolution and prevention, New York, Martin's press.