نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

لیبرالیسم، از پربسامدترین واژه‌‌گانِ اندیشه‌ی سیاسی مدرن است. هنگامِ پارسیْ‌گردانیِ لیبرالیسم، از واژه‌‌گانِ گوناگون، بهره گرفته‌ شده است: آزاده‌گری، آزادمَنِشی‌گری، فلسفه‌ی آزادی‌طلبی، آزادگی، آزادی‌خواهی، آزادی‌گرایی، آزادی‌جویی، آزادمَنِشی، اعتدال‌گروی، آزاده‌گروی، و، اباحی‌گری. پیروزی انقلاب اسلامی، کشاکشِ انقلابیون، بر سر هم‌راهی و ناهم‌راهی با لیبرالیسم را پدید آورد. منظورِ نوشتار، نشانْ‌دادنِ این نکته است‌که پارسی‌گردانیْ‌هایِ ناهمانندِ لیبرالیسم، نمایان‌گرِ باور‌های ایده‌ئولوژیک است و ترجمه‌ی ایده‌ئولوژیک(Ideological Translation)از مقوله‌ی ترجمه‌هایِ دستْ‌کاری‌شده، است.

کلیدواژه‌ها

آربلاستر، آنتونی(1377) لیبرالیسم غرب: ظهور و سقوط، ترجمه‌ی عباس مخبر، چاپ سوم، تهران: نشر مرکز.

آشوری، داریوش(1356)دو مقاله، تهران: آگاه.

احمدی‌پور، طاهره؛ رضایی، عذرا(1390)«جنسیّت و ایده‌ئولوژی در ترجمه با روی‌کرد تحلیل انتقادی کلام»، مطالعات ترجمه، سال9، شماره‌ی35، پاییز، صص115-124.

ایویر، ولادیمیر(1370)«روش‌های ترجمه‌ی عناصر متفاوت فرهنگی»، مترجم، سال اول، شماره‌ی2، تابستان، صص3-13.

بال، ترنس؛ دگر، ریچارد(1382)ایده‌ئولوژی‌های سیاسی و آرمان دموکراتیک، ترجمه‌ی احمد صبوری، تهران: وزارت امورخارجه.

بریجانیان، ماری[گردآوری و تدوین](1390)فرهنگ اصطلاحات فلسفه و علوم اجتماعی، تهران: پژوهش‌گاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چاپ سوم.

بل، راجر(1384)ترجمه و فرآیند آن: نظریه و عمل، ترجمه‌ی ویدا صدرالممالکی، اردبیل: دانش‌گاه آزاد اسلامی اردبیل.

بهنام، بیوک(1378)«استراتژی‌های واژگانی و معادل ترجمه‌ای»، در کتاب: کاظم لطفی‌پور ساعدی[به‌کوشش]مجموعه مقالات سومین کنفرانس ترجمه تبریز: 15-17 اسفند1377، تبریز: دانش‌گاه تبریز، صص79-95.

پالامبو، گیزپه(1391) اصطلاحات کلیدی در مطالعات ترجمه، ترجمه‌ی فرزانه فرح‌زاد و عبدالله کریم‌زاده، تهران: نشر قطره.

توحیدفام، محمّد(1383)چرخش‌های لیبرالیسم، تهران: روزنه.

حدّادی، محمود(1370)مبانی ترجمه، تهران: جمال‌الحقّ.

حقّانی، نادر(1386)نظرها و نظریه‌های ترجمه، تهران: امیرکبیر.

خندان، محمّد(1390)«تأملی در ماهیّت لیبرالیسم»، فرهنگ عمومی، سال اول، شماره‌ی3، فروردین، صص68-78.

دریائی، محمّدرسول[ترجمه و تألیف](1362)لیبرالیسم کعبه‌ی آمال غرب‌زدگان، [تهران]: بنیاد شهید انقلاب اسلامی.

رابینسون، داگلاس(1380)مترجم‌شدن، ترجمه‌ی رضی خدادادی(هیرمندی)، تهران: مرکز نشر دانش‌گاهی.

رنی، آستین(1374)حکومت: آشنایی با علم سیاست، ترجمه‌ی لی‌لا سازگار، تهران: مرکز نشر دانش‌گاهی.

روزبهانی، نیما(1391)«درباره‌ی مفهوم فردانگاری لیبرالی و بنیان‌های نظری آن»، فرهنگ عمومی، سال2، شماره‌ی11،تیر، صص96-105.

زرشناس، شهریار(1378) اشاراتی درباره‌ی لیبرالیسم در ایران، تهران: کیهان.

ساسانی، فرهاد(1378)«آیا در ترجمه مقوله‌ی واژگانی تغییر می‌کند؟»، در کتاب: کاظم لطفی‌پور ساعدی[به‌کوشش]، مجموعه مقالات سومین کنفرانس ترجمه تبریز: 15-17 اسفند1377، تبریز: دانش‌گاه تبریز، صص137-146.

سعیدان، اسماعیل(1388) اصول و روش کاربردی ترجمه، تهران: رهنما.

شاتلورت، مارک؛ کاوی، مویرا(1385)فرهنگ توصیفی اصطلاحات مطالعات ترجمه، ترجمه‌ی فرزانه فرح‌زاد، غلام‌رضا تجویدی و مزدک بلوری، تهران: یلدا قلم.

صفّارزاده، طاهره(1359)اصول و مبانی ترجمه: تجزیه و تحلیلی از فنّ ترجمه، تهران: دانش‌گاه ملّی ایران.

صفوی، کورش(1374)هفت گفتار درباره‌ی ترجمه، تهران: نشرمرکز، چاپ دوم.

صلح‌جو، علی(1377)گفتمان و ترجمه، تهران: نشرمرکز.

صلح‌جو، علی(1384)«ترجمه و شرایط فرهنگی»، مترجم، سال14،شماره‌ی42، زمستان، صص5-14.

صلح‌جو، علی(1386)«ترجمه‌ناپذیری فرهنگی»، مترجم، سال17، شماره‌ی46، پاییز و زمستان، ص39-43.

صیامی، توحید؛ کردزعفرانلوکامبوزیا، عالیه(1387)«روی‌کردی نشانه‌شناختی-اجتماعی به بررسی مسأله‌ی برابری در ترجمه‌ی مفاهیم ایده‌ئولوژیکی»، مطالعات ترجمه، سال6، شماره‌ی21، بهار، صص49-62.

طاهرزاده، اصغر[گفت‌وگو با](1390)«جنس انقلاب اسلامی جنس عبور از غرب است»، فرهنگ عمومی، سال اول، شماره‌ی5، مهر و آبان، صص116-145.

غضنفری، محمّد(1383)«جلوه‌هایی از بازتاب ایده‌ئولوژی در ترجمه»، مترجم، سال13، شماره‌ی38، بهارو تابستان،صص81-93.

فرح‌زاد، فرزانه(1369)نخستین درس‌های ترجمه، تهران: مرکز نشر دانش‌گاهی.

فردید، احمد(1381)، محمّد مددپور[به‌کوشش]دیدار فرّهی و فتوحات آخرالزّمان، تهران: چاپ و نشر نظر.

فرشیدورد، خسرو(1381)پیرامون ترجمه(مجموعه­ی مقالات)، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

فرنو، بهروز[گفت‌وگو با](1391)«لیبرالیسم، استبداد به‌رأی نفسانی است»، فرهنگ عمومی، سال2، شماره‌ی9، اردی‌بهشت، صص58-75.

قلیچ‌خانی، محمّدرضا(1373)«تجزیه و تحلیل آحاد معنایی و دقّت ترجمه»، در کتاب: کاظم لطفی‌پور ساعدی [به‌کوشش] و عباس‌علی رضایی [با هم‌کاری]مجموعه مقاله‌های دومین کنفرانس بررسی مسایل ترجمه: 14-12 مهرماه‌1373، تبریز: دانش‌گاه تبریز، صص173-187.

کت‌فورد، جان کانیسن(1370)یک نظریه‌ی ترجمه از دیدگاه زبان‌شناسی، ترجمه‌ی احمد صدارتی، تهران: نشر نی.

گری، جان(1381) لیبرالیسم، ترجمه‌ی محمّد ساوجی، تهران: وزارت امورخارجه.

گنتزلر، ادوین(1380) نظریه‌های ترجمه در عصر حاضر، تهران: هرمس.

لطفی‌پور ساعدی، کاظم(1364)«ویژگی‌های معادل ترجمه‌ای»، در کتاب: جهاد دانش‌گاهیِ دانش‌گاه علاّمه طباطبایی[به‌کوشش]مجموعه مقالات سمینار بررسی مسائل ترجمه، تهران: بخش فرهنگی دفتر مرکزی جهاد دانش‌گاهی، ص27-50.

لطفی‌پور ساعدی، کاظم(1371)درآمدی به اصول و روش ترجمه، تهران: مرکز نشر دانش‌گاهی.

محمّدی، علی‌محمّد(1380)«جهت‌گیری‌های ایده‌ئولوژیکی مترجم»، در کتاب: علی خزاعی‌فر[به‌اهتمام]مجموعه مقالات نخستین همایش ترجمه‌ی ادبی در ایران، مشهد: نشر سنبله، صص239-245.

مختاری اردکانی، محمّدعلی(1386)استعاره­ی ترجمه(مجموعه­ی مقالات درمورد ترجمه)، کرمان: دانش­گاه شهید باهنر کرمان.

مصفّاجهرمی، ابوالفضل؛ کتابی، سعید؛ میمنه، حیدرعلی(1387)«نقش ایده‌ئولوژی در ترجمه‌های قرآنی»، مطالعات ترجمه، سال6، شماره‌ی22، تابستان، ص41-58.

میرزا، زهرا؛ خان‌جان، علی‌رضا(1384)«بازنمود ایده‌ئولوژی و قدرت در ترجمه»، مطالعات ترجمه، سال3، شماره‌ی12، زمستان،صص7-28.

میرعمادی، سیّدعلی(1374)تئوری‌های ترجمه و تفاوت ترجمه‌ی مکتوب و هم‌زمان، تهران: خانه‌ی فرهنگ، چاپ دوم.

نایدا، یوجین(1365)«نقشِ مترجم»، ترجمه‌ی سعید باستانی، در کتابِ: نصرالله پورجوادی[زیر نظر]درباره‌ی ترجمه، تهران: مرکز نشر دانش‌گاهی، صص15-29.

وینسنت، اندرو(1378) ایده‌ئولوژی‌های مدرن سیاسی، ترجمه‌ی مرتضی ثاقب‌فر، تهران: ققنوس.

هاوس، جولیان(1388)مقدّمه‌ای بر مطالعات زبان، ترجمه‌ی علی بهرامی، تهران: رهنما.

هیوود، اندرو(1379)درآمدی بر ایده‌ئولوژی‌های سیاسی، ترجمه‌ی محمّد رفیعی مهرآبادی، تهران: وزارت امورخارجه.

هیوود، اندرو(1387)مفاهیم کلیدی در علم سیاست، ترجمه‌ی حسن سعیدکلاهی و عبّاس کاردان، تهران: علمی و فرهنگی.

هیوود، اندرو(1389) سیاست، ترجمه‌ی عبدالرّحمن عالم، تهران: نشر نی.

Farahzad, Farzaneh; Madani Givi, Farah (2009)”Ideology and Translation: a case study”, Translation Studies, Vol.7, No. 26, summer, pp.11-30.