بررسی استراتژی های ایران و آمریکا در پسابرجام طبق نظریه بازی ها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران

چکیده

در این پژوهش به این موضوع پرداخته می­شود که پس از مذاکرات و رایزنی­های طولانی برای حل و فصل مسئله هسته­ای ایران، طرفین مذاکرات برنامه جامع اقدام مشترک را تصویب نمودند. پس از تصویب برجام، مسائل اساسی و مهم، این است که طرفین مذاکرات در دوران پسا برجام چه استراتژی هایی را اتخاذ می کنند، توافقات و تعهدات چگونه و تا چه میزان عملیاتی می­شوند و نهایتاً تحقق یا عدم تحقق آنها چه پیامدهایی در پی خواهد داشت. سؤال پژوهش به این صورت مطرح گردید که با استفاده از نظریه ‌بازی‌ها، بهینه­ترین استراتژی در دوران پسابرجام برای ایران و امریکا چیست. در ادامه نیز این فرضیه را مطرح کردیم که­ طبق نظریه ‌بازی‌ها، دیپلماسی پسابرجام میان ایران و امریکا، با اتخاذ استراتژی همکاری متقابل بعنوان بهینه­ترین تصمیم، قابل طراحی است. بر اساس شواهد، مدارک و یافته‌های حاصل از این پژوهش به این نتیجه رسیدیم که دیپلماسی هسته‌ای پسابرجام میان ایران و امریکا، یک بازی پویا با اطلاعات کامل و تمام است و می­تواند بصورت حاصل جمع مثبت و بازی برد- برد باشد. سپس درخت بازی دیپلماسی هسته‌ای پسابرجام میان ایران و امریکا ترسیم شد و گزینه‌های پیش­روی هر یک از آنها مورد بررسی قرار گرفت و در ادامه برای پیدا کردن جواب و حل بازی از روش برآیند برگشت به عقب سود جستیم که نتیجه و تعادل نش بازی عبارت بود از: منطقی­ترین و "خوب ترین" استراتژی در پسا برجام "رفع تحریم­ها و پایبندی متقابل به تعهدات برجام" خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

1-   احمدی، اردشیر. و معماریانی، عزیزالله،(1385) نظریه‌بازی‌ها. تهران: انتشارات جهان جام‌جم.

2-   پاندستون، ویلیام، (1386) معمای زندانی. ترجمه عباس‌علی کتیرایی، تهران: مازیار.

3-   حاتمی، محمدرضا(1389) نظریه بازی­ها و روابط بین­الملل. اسلام،سیاست و ساختار بین­الملل، سال 1، پیش شماره 1.

4-   دوئرتی، جیمز. و فالتزگراف، رابرت،(1376) نظریه‌های متعارض در روابط بین‌الملل. ترجمه طیب و بزرگی، تهران: نشر قومس.

5-  رضوی نژاد، سید امین. (1393) بررسی دیپلماسی هسته ای بین ایران و آمریکا براساس نظریه بازی ها. فصلنامه رسالت مدیریت دولتی. سال پنجم، شماره 15و 16. پائیز و زمستان

6-   سوری، علی، (1390) اقتصاد ریاضی - روش‌ها و کاربردها. تهران : انتشارات سمت.

7-   عبدالله‌خانی، علی،(1382) کتاب امریکا 3 ویژه روابط امریکا – اسرائیل. تهران: مؤسسه ابرار معاصر.

8-   عبدلی، قهرمان، (1390) نظریه‌بازی‌ها و کاربردهای آن. تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی واحد تهران.

9-   فرانکل، جوزف (1371)، نظریه معاصر روابط بین الملل، ترجمه وحید بزرگی، تهران:نشراطلاعات.

10-             گلیکس، آبراهام،(1365) درآمدی بر برنامه‌ریزی خطی و نظریه‌بازی‌ها. ترجمه عباس عرب مازار، تهران: نشر دانشگاهی.

11-   لفت ویچ، آدریان، (1387) تحولات جدید در علوم سیاسی. ترجمه دکتر سید احمد موثقی، تهران: نشر میزان.

12-   مکین،راج.ای،(1392) نظریه بازی­ها و سیاستگذاری عمومی. ترجمه علی بغیری، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).

13-   ونتسل، ی.س، (1373) نظریه‌بازی‌ها. ترجمه دکتر جلیل روشندل و علیرضا طیب، تهران: نشر قومس.

14- Turocy, Theodore L. and Bernhard von Stengel (2001), Game Theory,CDAM Research Report LSE-CDAM, at: http://www.cdam.lse.ac.uk/Reports/Files/cdam-2001-09.pdf [accessed on 12 June 2012]

15- Bimnmore, K. J.(2007),Game Theory: A Very Short Introduction, Oxford University Press.

16- Skyrms, B .(2001),"The Stag Hunt",at: http://www.socsci.uci.edu/~bskyrms/bio/papers/StagHunt.pdf   [accessed on 12 June 2012]