علل استمرار ساخت رانتیری دولت در دوران پس از انقلاب(با تکیه بر سال های نخست پس ازپیروزی انقلاب)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه خوارزمی

چکیده

دولت های پس از انقلاب با وجود شعارها وبرنامه های پر سروصدا در زمینه کاهش اتکا به نفت،عملا توفیق قابل ملاحظه ای در این زمینه پیدا نکرده اند. مقاله حاضر با بهره گیری ازرویکرد نهادگرایی تاریخی و قرائت های تجدیدنظرطلب در نظریه دولت رانتیر نشان می دهد که ریشه وابستگی دولت به درآمدهای نفت، در سال های نخست پس ازپیروزی انقلاب، به واسطه تصمیم های نخبگان انقلابی برای مقابله با چالش ها ومقتضیات پیش رو شکل گرفت( و البته در این زمان امکان پیگیری الگوهایی متفاوت نسبت به قبل از انقلاب درحوزه بسیج منابع توسط دولت وجود داشت) .این امر سبب شد اتکا به درآمدهای نفت به جزئی نهادین در کارویژه بسیج منابع مالی توسط دولت پس از انقلاب تبدیل گردد. در نتیجه در هر نوع تفکر درباره کاهش وابستگی دولت به درآمدهای نفت،باید به این نیروهای نهادین و پایداری اشان در خلال شرایط متفاوت سیاسی واقتصادی در هر مقطع توجه لازم مبذول گردد. روش تحقیق مقاله حاضر توصیفی-تحلیلی است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Causes of Continuing Rentier Structure in Post –Revolutionary State of Iran (with Focus on First Years after Revolution)

نویسنده [English]

  • Seyed Saeed Mirtorabi

چکیده [English]

Post -revolutionary states in Iran have not achieved any success in escaping from an oil-dependent economy despite many slogans and programs. This article benefiting from historical institutionalism and revisionist versions of rentier state theory tries to show that state dependence to oil revenues in Iran in the first years after revolution stems from decisions of revolutionary elites to resolve peculiar challenges (of course elites had the opportunity to follow other models for the mobilization of the revenues in those years). Therefore, oil-dependence shaped an institutional feature of the post-revolutionary state. As a result, in every attempt to decrease the state dependence to oil revenues, we must pay attention to these institutional forces and their resistance against different economic and political conditions. Methodology of this article is based on descriptive –analytical method.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Institution Building
  • oil
  • Revolution
  • Historical Institutionalism
  • Rentier Structure

دوره 12، شماره 1
زمستان 1395
صفحه 205-236
  • تاریخ دریافت: 28 تیر 1395
  • تاریخ بازنگری: 21 شهریور 1396
  • تاریخ پذیرش: 21 شهریور 1396