نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه تهران

چکیده

تحلیل سیاست خارجی یکی از حوزه‌های مهم در مطالعات بین‌المللی است که نه تنها در ایران بلکه در کل به نسبت سایر حوزه‌های روابط بین‌الملل کمتر مورد توجه قرار داشته است. در عین حال، این حوزه در دهه‌های 1950 تا 1970 میلادی بسیار رو به رشد بود و گمان می‌رفت به مرزهای قابل قبول مفهومی و نظری دست می‌یابد. اما با زیر سئوال رفتن رفتارگرایی و اثبات‌گرایی حاکم بر رشته و نیز به زیر سئوال رفتن دستاوردهای آن تلاش‌های نظری مهم در حوزه آن کاهش یافت. اما از دهه 1990 مجدداً این حوره مطالعاتی رو به رشد گذاشت. مسئله‌ای که در این پژوهش تلاش شده به آن پرداخته شود تبیین احیای این رشته مطالعاتی از دهه 1990 است. یافته‌های این پژوهش که هم بر مبنای روش‌های تحلیل کمّی و هم کیفی با مطالعه مقالات علمی مرتبط با سیاست خارجی انتشاریافته در بازه زمانی پیش و پس از دهه‌ی 1990 صورت گرفته حاکی از آن است که مهمترین عوامل مؤثر در احیای این حوزه مطالعاتی عبارتند از:‌ پایان جنگ سرد و پاسخگو نبودن نظریه‌های کلان روابط بین‌الملل به تحولات منجر به آن و نیز پس از آن، ظهور چارچوب‌های تحلیلی و نظری نوینی در روابط بین‌الملل که فراتر از حوزه خاص نظام بین‌الملل بودند و توان دربرگیری مطالعات سطح واحدها را داشتند، و  سرانجام ظهور امکانات جدید در حوزه تحلیل.

کلیدواژه‌ها

 

دوئرتی، جیمز و رابرت فالتزگراف (1372) نظریه‌های متعارض در روابط بین‌الملل. ترجمه علیرضا طیب و وحید بزرگی. تهران: قومس.

لیتل، دانیل (1373) تبیین در علوم اجتماعی. ترجمه عبدالکریم سروش. تهران: صراط.

مشیرزاده، حمیرا (1384) تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل. تهران: سمت.

مورگنتا، هانس جی. (1374) سیاست میان ملت­ها. ترجمه حمیرا مشیرزاده. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین­المللی.

میلیکن، جنفیر (1386) “مطالعه گفتمان در روابط بین‌الملل: نقد پژوهش و روش.” ترجمه حمیرا مشیرزاده. پژوهش حقوق و سیاست.

 

 

Allison, G. and M. Halperin (1972) “Bureaucratic Politics: A Paradigm and Some Policy Implications,” World Politics, 24.

Caparasso, J.A., C. Hermann, C.W. Kegley, J. Rosenau and D. Zinnes (1986) “The Comparative Study of Foreign Policy: Perspectives on the Future,” International Security 11, 32-43.

Carlsnaes, W. (2002) “Foreign Policy,” in W. Carlesnaes et al., eds., Handbook of International Relations.

Carlsnaes, W. (2012) “Actors, Structures and Foreign Policy Analysis,” in S. Smith, A. Hadfield and T. Dunne, eds. Foreign Policy: Theories, Actors, Cases. Oxford: Oxford University Press.

Couloumbis, T. A. and J. H. Wolfe (1990) Introduction to International Relations. Englewod Cliffs, NJ: Prentice Hall.

East, M., Salmore and C. Hermann, eds. (1978) Why Nations Act: Theoretical Perspectives for Comparative Foreign Studies. London: Sage.

Flockhart, T. (2012) “Constructivism and Foreign Policy,” in S. Smith, A. Hadfield and T. Dunne, eds. Foreign Policy: Theories, Actors, Cases. Oxford: Oxford University Press.

Gaddis, John Lewis (1992/93) “International Relations Theory and the End of the Cold War.” International Security 17, 3: 5-58.

Hansen, L. (2012) Discourse Analysis, Poststructuralism, and Foreign Policy,” in S. Smith, A. Hadfield and T. Dunne, eds. Foreign Policy: Theories, Actors, Cases. Oxford: Oxford University Press.

Hudson, V. and C. Vore (1995) “Foreign Policy Analysis Yesterday, Today and Tomorrow,” Mershon International Studies Review. 39: 209-38.

Hudson, V. M. (2012) “The History and Evolution of Foreign Policy Analysis,” in S. Smith, A. Hadfield and T. Dunne, eds. Foreign Policy: Theories, Actors, Cases. Oxford: Oxford University Press.

Janis, I. (1972) Victims of Groupthink. Boston: Houghton Mifflin.

Kubalkova, V. (2001) “,” in V. Kubalkova, ed., Foreign Policy in a Constructed World. New York and London: M.E. Sharpe.   

Lapid, Yosef (1989) “The Third Debate: On the Prospects of International Theory in a Post-Positivist Era,” International Studies Quarterly 33, 3: 235-254.

Mintz, Alex and Karl DeRouen (2010) Understanding Foreign Policy Decision Making. Cambridge: Cambridge University Press.

Neumann, Iver (1996) “Self and Other in International Relations,” European Journal of International Relations 2, 2: 139-174.

Rosenau, James (1966) “Pre-theories and Theories of Foreign Policy, in R. B. Farrell, ed., Approaches to Comparative and International Politics. Evanston, IL: Northwestern University Press: 27-92.

Rosenau, James (1971) The Scientific Study of Foreign Policy. New York: Free Press.

Sapin, B. (2002) “Forward,” in Snyder, Bruck, and Sapin, 2002.

Snyder, R.C., H. W. Bruck, and B. Sapin (2002) Foreign Policy Decision-Making. Revisited by V. M. Hudson, D.H. Chollot, and J. M. Goldgeier. New York: Palgrave Macmillan.

Sprout, Harold and Margaret Sprout (1957) “Environmental Factors in the Study of International Politics,” The Journal of Conflict Resolution 1, 4: 309-28.

Sprout, Harold and Margaret Sprout (1961) “Explanation and Prediction in International Politics,” in James Rosenau, ed., International Politics and Foreign Policy. New York: Free Press: 60-72.

Steinbruner, J. (1974) The Cybernetic Theory of Decision. Princeton: Princeton University Press.

Young, M. and M. Schafer (1998) “Is There Method in Our Madness?  Ways of Assessing Cognition in International Relations.” Mershon International Studies Review.

Wæver, Ole (1996) “Figure of International Thought: Introducing Persons instead of Paradigms,” in Iver Neumann and Ole Wæver, eds., The Future of International Relations: Masters in the Making? London and New York: Routledge.