نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

مشروعیت چیست و در اندیشه شیعی بر چه بنیادهایی استوار می شود. در پاسخ به این پرسش نظریه های رایج، اغلب مشروعیت را امری ساده و تک علتی دانسته و عموما آن را به شخص حاکم معطوف می کنند. این مقاله ضمن توضیح پایه ها و ابعاد مختلف مشروعیت در ادبیات جدید علوم سیاسی مستندات آنها را در نصوص دینی جستجو خواهد کرد. بر اساس یافته های این مقاله مشروعیت  امری نسبی، چند لایه و چند سطحی است که در شکل کامل خود بر پایه ها و اجزای مختلفی چون رضایت، قانون، صلاحیتهای شخصی، هنجارها، عدالت و کارامدی استوار می شود. از آنجا که مشروعیت تام به وضعیتی آرمانی می ماند که دست یافتنی نیست باید مشروعیت نسبی هر نظام سیاسی را بر حسب هماهنگی و وجود این معیارهای متعدد ارزیابی کرد. بنابراین ما در واقعیت درجاتی از مشروعیت خواهیم داشت و نظام های سیاسی همواره میزانی از کسری مشروعیت را با خود دارند.بدین ترتیب مقاله حاضر با رهیافتی مقایسه ای به دنبال ارائه برداشتی جدید از مشروعیت حکومت در عصر غیبت برآمده است.

کلیدواژه‌ها

منابع

منابع فارسی

 

 

1.       ابن اثیر، عزالدین. 1370، تاریخ کامل ابن اثیر، ترجمه سید حسین روحانی، تهران: اساطیر.

2.      اربلی، علی بن عیسی، 692ق. کشف الغمه فی معرفه الائمه، بیروت: دارالاضواء

3.       آل سید غفور، سید محسن، 1384، جایگاه سیاسی عالم دینی در دو مکتب اخباری و اصولی، قم: بوستان کتاب.

4.       بیتهام، دیوید. 1382. مشروع سازی قدرت، ترجمه محمد عابدی اردکانی، یزد: دانشگاه یزد.

5.       جوادی آملی، عبدالله.1381، ولایت فقیه ولایت فقاهت و عدالت، قم: اسراء.

6.       دلشاد تهرانی، مصطفی، 1377، دولت آفتاب، تهران: خانه اندیشه جوان.

7.       رالز، جان. 1383، عدالت به مثابه انصاف، ترجمه عرفان ثابتی، تهران: ققنوس.

8.       روسو، ژان ژاک.1366، قرارداد اجتماعی، ترجمه منوچهر کیا، چاپ سوم، تهران: گنجینه.

9.       زرگری نژاد، غلامحسین. 1377، رسائل مشروطه، تهران: کویر.

10.    سلیم ابن قیس هلالی. 1386، اسرار آل محمد، ترجمه محمد اسکندری، بی جا، آرام دل.

11.    سید بن طاووس، رضی الدین. 1370، کشف المحجة لثمرة المهجة ، نجف: منشورات المطبعة الحیدریة.

12.    الشریف المرتضی. 1405، رسائل الشریف المرتضی، تقدیم و اشراف سید احمد حسینی، المجموعه الثانیه، قم: دارالقران الکریم.

13.    طبری، محمد بن جریر. 1352. تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: بی نا.

14.    فیرحی، داود.1382، نظام سیاسی و دولت در اسلام، تهران: سمت.

15.    فیرحی، داود، 1393،  فقه و سیاست در ایران معاصر، تهران: نی.

16.    کلینی، محمد بن یعقوب. 1346، الاصول من الکافی، مصحح علی اکبر غفاری، تهران: دارالکتب الاسلامیه

17.    مجلسی، محمدباقر، 1983. بحارالانوار، بیروت: موسسه الوفاء.

18.    محمدیان، محمد. 1419، حیات امیر المومنین عن لسانه، قم: بی نا.

19.    محقق کرکی و فاضل قطیفی و مقدس اردبیلی.1412، الخراجیات، قم: دفتر انتشارات اسلامی.

20.    مدنی شیرازی، سید علی خان. الدرجات الرفیعه فی طبقات الشیعه، بیروت: موسسه الوفا.

21.    مصباح یزدی، محمد تقی.1378، نظریه سیاسی اسلام، قم: موسسه اموزشی و پژوهشی امام خمینی.

22.    منتظری، حسینعلی. 1409، دراسات فی ولایه الفقیه، جلد اول، لبنان: دارالاسلامیه

23.    میل، جان استوارت. 1375، رساله درباره آزادی، ترجمه جواد شیخ الاسلامی، چاپ چهارم، تهران: علمی فرهنگی.

24.    نائینی، محمد حسین.1334، تنبیه الامه و نتزیه المله، تهران: فردوسی.

25.    نهج البلاغه، ترجمه جعفر شهیدی، چاپ نهم،  تهران: علمی فرهنگی،1375.

26.    وبر، ماکس. 1384، اقتصاد و جامعه، ترجمه عباس منوچهری و مهرداد ترابی نژاد و مصطفی عمادزاده، تهران: سمت.

 

 

منابع انگلیسی

1.       Buchanan, Allen. (2004). Justice, Legitimacy, and Self-Determination: Moral Foundations for International Law, Oxford: Oxford University Press.

2.      Badie, Bertrand, Dirk Berg-Schlosser, Leonardo Morlino.(2011). International encyclopedia of political science, SAGE Publications.

3.       Beetham, David. (1991). Max Weber and the Legitimacy of the Modern State. Analyse & Kritik 13 (1991), S. 34-45

4.       Coicaud, Jean-Marc. (2004). Legitimacy and Politics, A Contribution to the Study of Political Right and Political Responsibility, translated and edited by David Ames Curtis, Cambridge University Press.

5.       Gilley, Bruce. (2006). The meaning and measure of state legitimacy: Results for 72 countries, European Journal of Political Research 45: 499–525.

6.       Gilley, Bruce. (2009). The Right to Rule: How States Win and Lose Legitimacy. New York: Columbia University Press.

7.       Habermas, Jurgen. (1975). Legitimation Crisis. Trans. T. McCarthy. Cambridge, MA: Beacon Press.    

8.       Hardin, Russell. (2007). Compliance, Consent, and Legitimacy, In The Oxford hand book of Comparative Politics, Edited by Carles Boix and Susan C Stokes, Oxford University Press.

9.       Hume, David. (1987). “Of the Original Contract,” In Hume's Essays, Moral, Political, and Literary, Edited by: Eugene F. Miller, Liberty Fund, Inc.

10.   Johnston, David. (2009).A History of Consent in Western Thought. In ‘ The Ethics of Consent: Theory and Practice, F. Miller and A. Wertheimer (eds.), Oxford: Oxford University Press.

11.   Lipset, Seymour M. (1993).  The Social Requisites of Democracy Revisited: 1993 Presidential Address, American Sociological Review, Vol. 59, No. 1. (Feb., 1994), pp. 1-22.

12.   Morris, Christopher. (2008). State Legitimacy and Social Order. In J. K¨uhnelt (ed.), Political Legitimization without Morality? Springer Science+Business Media B.V.

13.   Musonda, m, Anthony. (2006).  Political Legitimacy: The Quest for the Moral Authority of the State, A Philosophical Analysis, LMU Bibliothek, München.

14.   Parkinson, John. (2006). Deliberating in the Real World ,Problems of Legitimacy in Deliberative Democracy, Oxford University Press.

15.   Peter, Fabienne. (2010). Political Legitimacy. In: Stanford Encyclopedia of Philosophy. http://plato.stanford.edu/entries/legitimacy/

16.   Peters, B. G. (2011). ‘Bureaucracy and democracy: Towards result-based legitimacy?’, in J-M. Eymeri-Douzans and J. Pierre (eds), Administrative Reforms and Democratic Governance (London: Routledge).

17.   Rawls, John. (1990). A theory of justice, Harvard University Press.

18.   Rawls, John. (2005). Political Liberalism, Columbia University Press.

19.   Rawls, John. (2007). Lectures on the History of Political Philosophy, Cambridge: Harvard University Press.

20.   Raz, Joseph. (1983). Essays on Law and Morality, The Authority of Law-Oxford University Press, USA.

21.   Simmons, John. (2001). Justification and Legitimacy, Essays on Rights and Obligations, Cambridge University Press.

22.   Tom O’Shea,(2012). Consent in History, Theory and Practice, The Essex Autonomy Project: http://autonomy.essex.ac.uk/wp- content/uploads/2011/03/Consent-GPR-June-2012.pdf

23.   Walzer, Michael. (1982). Obligations: Essays on Disobedience, War, and Citizenship, 4th edn Cambridge, Mass.: Harvard University Press.