نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

دستیابی به فضای ذهنی سوژه جنگ نیازمند مطالعه جامعه موردنظر است. در این پژوهش نیز با استفاده از مصاحبه عمیق به نمونه موردی سوژه‌های جنگ ایران و عراق  از منظر تأثیر اقتدار بر جنگ و مرگ پرداخته شده است. اقتدار در فضای اجتماعی به صورت‌های مختلف وجود دارد، اما در جنگ  در حد اعلای خود بازتولید می‌شود و بر فراوانی مرگ نیز ممکن است اثرگذار باشد. اما اقتدار در جنگ تولید نمی‌شود و ریشه آن منشأ بیرونی دارد. در پژوهش حاضر مشخص شد که در جنگ و پس از جنگ با تکثر و گونه گونی رفتاری سوژه‌ها مواجه هستیم. بر همین اساس یازده نوع سوژه بر اساس ویژگی‌های رفتاری آنان در جنگ و سه نوع الگوی رفتاری آنها پس از جنگ از پژوهش استخراج شده است. ازاین‌رو تنوع رفتاری سوژه‌های جنگ و بعد از جنگ با ساختار شخصیتی  متفاوتی همراه است که نشان می‌دهد آنها ویژگی‌های شخصیتی متفاوتی دارند. اما اقتدار به منزله تجمیع و همپوشانی این تنوعات در جنگ عمل می‌کند. ساختار و الگوهای گوناگون رفتاری موجود در سوژه‌های جنگ در فضای فرهنگی و سیاسی ایران بعد از جنگ و اکنون نیز اثرگذار است. بنابراین بدون توجه به تنوعات رفتاری سوژه‌های جنگ، مدیریت ساختار سیاسی و فرهنگی کارآمد، در جامعه ممکن نیست و نیازمند توجه به تنوعات رفتاری موجود در سوژه‌ها و الگوهای رفتاری‌شان است. اقتدار موجود در جنگ از نظر سوژه‌ها می‌تواند به طرق مختلف به عرصه فرهنگی و سیاسی کنونی منتقل ‌شود، یعنی از شکل قدرت به اقتدار تبدیل شود.

کلیدواژه‌ها